Tregje të mëdha pa sigurim financiar, të paktën 10 mijësubjekte të pambrojtura
Zjarri i pak ditëve më parë në tregun e fruta-perimeve, i njohurnë gjuhën popullore si “Markata e Lushnjës”, njeri ndër tregjetqendrore të qytetit jugor, e ka ndaluar tashmë aktivitetin dhe ka detyruar tregtarët që t’i përballojnë vetë dëmet e pësuara. Pa sigurim financiar, rikthimi në normalitet do të mbetet i vështirëpër pesëdhjetë subjektet e prekura. Rreth 10,000 subjekte të tilla, në mbi 200 tregje të mëdha, private dhe publike, tregje pakicedhe shumice, fruta-perimesh, blegtorale apo industriale, me përqëndrim të lartë subjektesh të vogla në mbi 70 qytete tëShqipërisë, janë po njësoj të pambrojtur financiarisht si tregtarëte “Markatos së Lushnjes”.
Arsyeja: këto tregje janë ende të pasiguruara financiarisht. Njëngjarje sado e vogël, aksidentale apo gjithfarësh, mbart rrezikunqë të përshkallëzohet në terma ekonomikë në një dramë socialedhe ekonomike për atë qytet. Pa një sigurim financiar, rikthiminë aktivitetin normal për të paktën 10 mijë subjekte të voglatregtare do të ishte në kufijtë e së pamundurës. Këto radhë e vendosin theksin te thirrja dhe nevoja e ngutshme për sigurimfinanciar të këtyre tregjeve.
Çfarë përfiton një treg i madh i siguruar?
Me çmim sigurimi 1 euro për metër katror, tregje të përmasavetë mëdha, me përqëndrim, (marrim shembull 2 mijë metrakatrorë sipërfaqe) do të kishin mundësi të përfitonin deri në 1 milion euro kompensim nga siguruesi për dëmet aksidentale nëpronë. Ky është sigurimi i parë që u nevojitet: sigurimi i pronëssë biznesit. Një sigurim i tillë mund të kryhet individualisht ngasubjektet e vogla ose në mënyrë kolektive, të përfaqësuar ngaadministrator i tregut. Individualisht sigurohet proporcionalishtprona e mjedisit ku ushtrohet aktiviteti. Kolektivisht, kuradministratori është bashkia, sigurohet prona tërësore kuushtrohet veprimtaria. Për një treg 2 mijë metra katrorë sipërfaqesigurimi bazë i pronës kushton vetëm 2 mijë euro në vit dhe, sipas parimit që shuma e sigurimit përfaqëson 0.2% të limitit tëmbulimit, sigurimi garanton deri në 1 milion euro dëmshpërblimnë rast dëmi aksidental nga zjarri. Me kërkesë të klientit, individose administrator tregu, mund të shtohen edhe rreziqe të tjerashtesë në mbulim. Këtu, si rreziqe shtesë që mund të shtohen nëmbulim përfshihen edhe aktet keqdashëse, të cilat kërkojnë disakushte shtesë që ndërmerren nga subjektet dhe aplikohet njëpërllogaritje e re e çmimit të marrjes në sigurim, ndjeshëm më e lartë.
Për 2 mijë euro të tjera në vit, tregjet e mëdha mund të sigurojnëlimitin e përgjegjësisë civile deri në 1 milion euro. Kjo do tëthotë se për çdo dëm të shkaktuar si pasojë e aktivitetit tregtarbrenda tregjeve të mëdha, qofshin private ose publike, shumicëapo pakicë, fruta-perime, blegtorale apo industriale, deri në 1 milionë euro përgjegjësi financiare ndaj të tretëve garantohennga kompania e sigurimeve. Një shembull ilustrues: nëse zjarriaksidental në treg djeg dhe mjedise të tjera jashtë tregut, banesa, automjete, biznese, deri në 1 milionë euro dëmshpërblime totalembulohen nga kompania e sigurimeve.
Të dy këto sigurime, sigurimi i pronës dhe i përgjegjësisë, mundtë kryhen si individualisht nga subjektet e vogla tregtare, edhekolektivisht, në nivel administratori të mjedisit të madh tregtar.
Individualisht, secili prej subjekteve të vogla, mund të kryejëedhe një sigurim tjetër. Secili subjekt që ka regjistër hyrje-daljesh të rregullta, mund të siguronte edhe inventarin e mallitpër t’u kompesuar për dëmet aksidentale në mallin qëtregton. Kjo do të thotë se për 100 euro sigurim të inventarit nëvit, vlera e mallit të dëmtuar deri në 50 mijë euro në rast dëmimbulohet nga siguruesi. Raporti i përfitimit 1 me 500.
Limitet e mbulimit për tregjet e mëdha?
Kompani si SIGAL, të risiguruara në tregun ndërkombëtar me partnerë si Hannover Re, e vlerësuar AA nga Standard and Poors, lider global ne sektor, mund të garantojnë mbulimdëmesh deri në vlerën 70 milionë euro. Risigurimi në liderëglobalë kompanive si SIGAL u garanton fuqinë paguese tëçdokohshme, shpejtësinë në dëmshpërblim dhe kapacitetetteknike si dhe standardet e veprimit të niveleve më të lartabotërore për menaxhimin e dëmeve.
Sipas të dhënave zyrtare nga AMF, kompania SIGAL, në njëindustri me 8 kompani të ndryshme si ajo e sigurimeve tëjojetës, pagoi thuajse 1 në 2 dëme të siguruara në pronë përgjatëvitit 2025. Rreth 6 milionë euro dëme në pronë janë paguar ngakompania në dy vitet e fundit. 15 milionë euro dëme në pronë u paguan nga SIGAL Insurance Group në dy vitet e fundit nëShqipëri, Kosovë dhe në Maqedoni të Veriut.
