Entela Tabaku Sorman
Ndodh rrallë që një realitet shpirtëror të ketë magjepsjen midis fjalës dhe ndjenjës në një perfeksion të shkrirjes së kufijve racionalë. Poezitë debutuese, që dalin sot për herë të parë në publikim të Entela Tabaku Sormanit, nuk janë e njëjta gjë me fillesën. Nuk mjafton vetëm logjika e pjekurisë, as përvoja poetike, përballë potencialit jetësor me të cilën përballet mendimi poetik. Mbaruar në `93-shin për Gjuhë-Letërsi në Shkodër, me një formim muzikor të njëkohshëm, Tabaku krijon melodinë e saj me gegërishten, duke na bërë të mendojmë më gjatë mbi vargjet, si një shkrirje e gjuhës me mëmësinë e krijimit
me duer te ftofta
e ruej prej eret flaken e besimit tem
se Acari fryn perreth
perdite e ma i akullt
perdite e ma fort
me pervidhet gishtash
me hyn ne eshtna
me ngrin e me thote:
”Vetem
vetem
vetem
je.
Ngrohni njeri-tjetrin o te vdekshem
mos rroni me perralla
se vetem jeni ne kete dhè!”
e une shterngohem edhe ma teper
ta ruej ate flaken e bute boje zemer
qe ma mban gjalle shpresen
qe me jep force t’i leshoj engjejt e mij te vegjel
e bindun se dashunia e meshirshme ia ngroh shpatullat
ia ruen hapat
ia shef andrrat
edhe kur une nuk jam
edhe kur une nuk kam me kene
me duer te ftofta e mbroj prej eret
flaken e besimit tem
per hatrin tem
per hatrin tem
per ma te madhin hatrin tem
***
ti me qendron perballe
papritmas e kuptoj se ti tashma je i gjate sa une
akulli plaset
thes i rande une bie
zhytem
ne panik mbytem
se ti tashma drejt e ne sy mundesh me më pa
dhe une e di
e di çfare ke me pa
jo vetem ditet e bukura qe t’i kam nde si teshat ne diell
jo vetem dashurine pa kushte qe ta kam shtru si sofrabez ne tavoline
por dhe tana dhimbjet e lidhuna nyje me cepa lotesh te fshime
tana zhgenjimet e strukuna ne valixhen e mbetun mbas deret
tana shpresat demek te harrueme nen jastekun e vajzenise
perpelitem nen akull
tash
nuk mundem ma me t’u fshehe duke te rroke ne prehen
se ti
ti tashma je i gjate sa une
e drejt e ne sy me shikon
Bir
nen akull jam
pa fryme
Mandej
marr fryme e lehtesueme
mbi akull dal
nje mrekulli
se syte t’i takoj por ti veshtrimin e ke larg
sa larg
para teje shtrihet Bota
ajo ty te pret
ti asaj ia kerkon syte
ti asaj i qendron perballe
por une jam rrite me dimna te bute
ky akull nuk mban shume
***
ma ne fund shtrihen eshtnat e lodhuna dhe mendimet shkermoqen
ne fytyrat e engjejve lojnat e kapricot e dites paqtohen
qetesia vjen e me merr per dore
une i jepem dhe flej
e lumtun
por sa i mbylli syte
roja jeme e armatosun ia mbath
e kam gjithmone nje roje te armatosun ne gadishmeri
ne dite te veshtira kam edhe ma shume
nganjehere bile me shoqnon nje ushtri
pra tamam atehere kur krejt e pambrojtun mbes
e gjumi bahet mbret
nje plogeshti e njohun perhapet me ngadale
fillon nga kambet e me kapllon te tanen
mjegulla cohet e me te
zana te vjeter sa jeta ne emen nisin me therrasin
Tela hajde
leshoji armet
dorezohu
boll u perpoqe
boll luftove
Teeelaaa
une mbahem fort per carcafe se
ato zana te nates jane kaq te dashtun
e une du me i ndjeke
pa e kthy kryt du me i ndjeke
ne ta me ngrohe kambet
ne ta me u perhumbe e kurre ma mos me levize
ne djerse makthi a moshe mbytem e cohem me vrik
gjithe rojet i mbledhi me vrap
se ushtrite e padisiplinueme njohin vetem humbje
e la gjumin te mbreteroje ne trupat e engjejve
qe edhe ne andrra lozin e terbohen e qeshen e me lumnojne
ata te flejne edhe per mu
une me kambet e mbledhuna nen vedi
ne divan
edhe sonte po rri roje
***
grate e ketij vend shkojne me kryet perpjete
te verteten e shtrojne si pjatat ne tavoline
nuk zbukurohen, nuk rrejne, bile as per tradhetite
femijeve u flasin me za te ulet
me durim i presin kur ndalen te lidhin kepucet
nuk i mbysin ne ilace per dy viza temperature
mobiljet i blejne te thjeshta
me perde nuk i verbojne dritaret
buken i pelqen ta gatuajne me miell te zi
me hapa te medhenj e gezueshem nade shkojne ne pune
ne metro me buzeqeshin kur ua takoj veshtrimin
ne sy nuk i lexohet “na mbyten katundaret e malesoret neve qe jemi puro”
me muhabete te gjata ne kafe nuk harrohen
te shtunave ne mbramje i pelqen te harbohen
e burrave te te tjerave u mbeshteten pa problem
une shkoj gjithmone me kryet poshte me pa ku hedh kambet
te verteten e zbukuroj sa mundem sa nganjehere rrej dhe vedin
femijeve kepucet ia lidhi vete
mos te ftofen ne shalla i mbeshtjell si dordolece
e bertas e therras me za te nalte
sa teme bije thote “mam, le nam”
nade nuk vrapoj me gezim drejt punes
mos me mbete mbrapa tjereve
perpara me shtyn
buka e zeze me trishton se me kujton kohe te veshtira
e t’i kisha shoqet e zemres afer me muhabet e kisha pi kafen
te shtunen ne mbramje me pelqen te rri ne shtepi
me burrin tem qe asht vetem burri jem
dhe une jam vetem grueja e tij
Une nuk jam si grate e ketij vend
por une nuk jam ma as si grate e vendit tem
une jam ai akrobati qe pa rrjete mbrojtese me nje shkop te gjate
balancon ne tel
mbahem per vedi e per cfare kam ne duer
si grate ne mergim
gjithmonene kapercyell
kudoe huej
***
a mundet me te marre malli per ate qe s’e njef
ate qe asht duke te pa ne anderr edhe pse s’e din se je ti
ate qe asht duke te prite
edhe pse vitet kalojne
e ti kurre ne dere nuk ke me i trokite
a mundet me te marre malli per nje za qe s’e ke ndigju
por e din se kishte me te mberrite ne shpirt ma pare se fjalet
per nje arome qe s’e ke shiju
por e din se kishte me te mbeshtjelle me deshire si mjegull pranveret
per nje prekje qe s’e ke provu
por e din se kishte me te ferfellu si pupla prej eret
me merr malli per ate qe s’e njof
kajhere
se per ate qe njof
me ka marre malli kahere
***
kam ble nje puder te shtrenjte e mbi rrudhat rreth syve e shtroj lehte
por kur qeshem
kjo puder tradhtare mbledhet ne drocka
e dukem si ai kllouni qe me trembte kur isha 10 vjec
kllouni me pikat e lotit te pikturueme nen sy
e gojen e kuqe qe vec ia shtonte pikellimin e maskes
nen cadren e madhe te cirkut ku ia ndjeksha provat
e strukun ne habi dhe frike
sa frike per kllounin e trishtuem
qe nje dite na pau e per flokesh na nxori jashte
mu dhe shoqen teme
shoqja jeme qe jeta krejt papandeh na ndau
ne qe e kishim vendose me u plake bashke
e pudren njena-tjetres me ia shtri duke u shkri ne gaz
sikur provoshim te ndryme ne dhome
buzekuqet e nanave
nanat tona te bukura qe te vetmin tualet
kishin buzekuqin e mbeshtjellun me leter te bardhe
te bleme lire prej gabeleve ne rruge
gabelet shumengjyreshe qe …
uff sa kot kjo pudra e shtrenjte
me la pa qeshe
***
ketu askush nuk e din vajza e kujt jam
dhe nuk asht fundi i botes
ketu une jam ajo qe gjithshka e mberrin vete
vete rrxohem e vete cohem
e rrxohem prape
e cohem prape
e qendroj
e forte si shkamb
shkamb ne ajrì
se a nuk jam une
edhe
vogelushja e perqafueme ne lutjen e mbramjes te nanababes
motra e vogel gjithmone e llastueme
bija e rritun me vjershat e kanget e prinderve
vajzukja me dyer gjithkund te hapuna prej emnit te mire te tyne
por ketu askush nuk e din vajza e kujt jam
dhe nuk asht fundi i botes
bota vazhdon e rrotullohet
ne ajrì
***
ne u takueme ne terr
pse dashuria asht e verben
a pse dritat ne nje vend tjeter i kishim ndeze
por duert tona e gjeten njena-tjetren
pakthyeshem u shtrenguene
e dore per dore ne terr e nisem jeten
me nje te huej
e kur jeta asht dallge e paperballueshme qe na fundos
duert tona te shtrengueme jane brezi i shpetimit
qe na nxjerr ne siperfaqe fryme me marre
kur asht anije ne lundrim te mahnitshem
duert tona te shtrengueme jane velat qe na shtyjne
te mbushuna me eren e mbare
kur asht lunder e humbun pa busulle e harte
duert tona te shtrengueme jane fari
qe na tregon rrugen me u kthye prap
e kur jeta me nje te huej asht barke me rrema
qe sillet rrotull rrotull pse secili me nga nje rreme
me nje dore
ndersa barkat e tjera te lehta e te shpejta na parakalojne
atehere per mos me harrue
i mbyllim syte
e ne terr duert edhe ma fort i shtrengojme
duert tona te shtrengueme kurre te hueja
shtepia jone
shtepia e femijeve tone
***
me ike asht kollaj
me ndenj asht veshtire
e di
atje njeni-tjetrit i rrime ne fryme a thu se ajri nuk na del
ne nje skafander te perbashket perpelitemi
pa gjete qetesi
vecse per mu edhe me ike ishte e veshtire
me ike asht veshtire
me ike asht perdite
por ditet e ikjes i jetoj e qete
e di
nuk bahem ma me nerva si atje
dikur
nervat e mija dine me fole vetem shqip
nervat e mija nuk e mesune kurre gjuhen e huej
vecse pak nerva i bajne mire githkujt
e ne qofte se pajtohena
se asht veshtire edhe me ndenje edhe me ike
gjithkund e veshtire
atehere ndoshta do te mundena me pa
se si nje pale terhiqet pandalshem atje
flutur qe don me hy ne llampen e njohun te kandilit
e pala tjeter terhiqet me ike
flutur qe perplaset xhamave pse don me fluturu e lire
mire mire
me nde asht ma e veshtire
e di
por nese biem dakort
ndoshta e gjejme
nje midis
***
sapo me ndodhi dicka shume e cuditshme
bota rreth meje papritun hyni ne sloë motion
midis pyetjes e pergjigjes u fut nje minut i gjate
e pata kohe me mendu pa iu trembe pyetjes qe vjen mbrapa
e bindun se edhe mbas saj kam me pase kohe prape
ne ate minut te pafund e kuptova se si ne moshe te rritun
vec jam heke si e pafajshme dhe e paditun
qe burrave me iu duke vedi te mencem
dhe grave me iu zgju nevoja me me mbrojte
kam perpelite qepallat ne pasthirrma gazmore
qe burrave me iu duke vedi te mprehte
dhe grave se ne mu nje aleate kane gjete
ne ate minut i pashe te tane tej per tej
e ata me pane mu
askush nuk mujti me u msheh ne keshtjellen qe rreth vedit paskam ndertu
te tane i nxora jashte
te huej e shqiptare
e une mbas tyne ne kemishe marshova
42 vjece nuk asht moshe me jetu ne kala me legjenda
me lodhe vedin e te tjeret me gjeegjeza
une jam e gjalle dhe e vertete
e vetmja Une mbi kete dhé
vecse pritni nje minute
sa te kthehem per nje pale kepuce e nje veshe te ngrohte
paskam zgjedhe per marshim
nje dite te ftofte
***
me lopate te madhe e hapi rrugen prej bores
e sheshoj
e rregulloj
e baj gadi
kthehem mandej e therras femijet
por ata mbas mejet nuk ecin
shperndahen si kapronj e ne bore zhyten deri ne gjunj
e une nderroj drejtim e i dal para
me lopate ia hapi rrugen prape
ia sheshoj
ia rregulloj
ia baj gadi
kthehem mandej me pa
asnjeni nuk ec mbas mejet
hidhen si lepuj te egjer e ne bore zhyten deri ne fyt
e une prape
prape nderroj rruge
ata nuk du qe si une me heke keq
ne mos te paren a te dyten
ndoshta te treten here kane me me ndjeke
para i dal
edhe pse e di
e di se e kam mesu ketu
secili duhet me hape rrugen e vet
nuk bahena burra dhe gra me lopatat e tjera kujt
por une ose paskam qellu kryeforte
ose jam lidhe nyj dhe duhet me e plotesu
ciklin e nanes qe ne vend te huej
femijeve i bahet rruge
ndersa te tjeret kane ike me kohe
me floket e bores neper gishta si metafore
une vazhdoj me lopaten
une dhe lopata jena ba nje
ne bore
***
tash qe po ia lejoj vedit prape vargjet si kur isha e re
po e kuptoj
se me vitet me paskan ike edhe metaforat elegante
si fustanet e mbramjeve te zbukurueme me dantella
tash qe mbramjet e verteta me jane mbledhe
si boja ne penden e bishtagypit
e fjalet me rrzohen nxitueshem njollash mbi leter
duke u u shty kush e kush me u shkru ma pare
nuk kam ma tise e vello e perla
kur une du me shkru e magjepsun
per yjet qe pikojne si lot ne teshat e muzgut (oh, ah)
e ndjej si mbramja me kapet per qafet e fort me shtrengon
se nuk don me mbete vetem
se vetmia asht mike xheloze e t’i tremb tane miqte
e te mbaron
mbramja jeme s’e can ma kryt per magjepsjen teme poetike
e kur une du me shkru e mallengjyeme
per driten e hanes se argjendte qe m’i shkriferon mendimet si krahen (ah,oh)
e ndjej si mbramja me shtrengon edhe ma fort ne gryke
se e din se po u dorezova une gjithshka do te shembet
zinxhir
e ka me mbete jashte si shtyllat pa tavan
mbramja jeme nuk e can ma kryt per mallengjimin tem romantik
e kur mbramjet me varen keshtu te verteta ne qafe
s’ka ma kuptim me fustane me xhixha
edhe rreshtat e mij veshen me xhinsa
