Gazeta holandeze: Qëndrimi i Marta Kos zhgënjen protestuesit, rezoluta e Parlamentit Evropian irriton Ramën
Nga Lisa Spit, DE VOLKSKRANT
“Revolucioni i flamingove”, siç është quajtur demonstrata, tani po përjeton javën e tretë. Mbrëmje pas mbrëmjeje, shqiptarët dalin në rrugët e Tiranës. Fundjavën e kaluar u arrit kulmi, kur dhjetëra mijëra njerëz kërkuan dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama
Shkaku i drejtpërdrejtë i zemërimit popullor është resorti që Jared Kushner, dhëndri i Trump-it, dëshiron të ndërtojë në një zonë të mbrojtur natyrore dhe në ishullin Sazan. Por protesta paqësore tani përfaqëson diçka më të madhe, thotë Lutfi Dervishi, ish-drejtor i Transparency International Albania dhe pedagog i gazetarisë në Universitetin e Tiranës. “Një pakënaqësi që ka kohë që zie në sistemin politik.”
Shqipëria, që nga rënia e regjimit komunist në fillim të viteve ’90, është dominuar nga korrupsioni dhe nepotizmi. Vendi ka pasur përparim ekonomik, por nga kjo nuk kanë përfituar të gjithë. Ai mbetet ende një nga vendet më të varfra të Evropës. “Sistemi politik ka funksionuar si një Ferrari për një grusht njerëzish, por si një karrocë e vjetër për pjesën tjetër të popullsisë,” thotë Dervishi. “Njerëzit janë të lodhur nga kjo.”
Shkallë e paprecedentë
Më parë ka pasur protesta kundër qeverisë, por jo në këtë shkallë. Që qindra mijëra njerëz po demonstrojnë, Dervishi e quan “të paprecedentë” në historinë post-komuniste të vendit të tij. Edhe jashtë vendit, shqiptarët po dalin në rrugë. Diaspora është e madhe, rreth 1.2 milion banorë janë larguar gjatë viteve. Pritet që qindra prej tyre të vijnë të shtunën në Tiranë.
Kryeministri Rama ndërkohë nuk lëviz asnjë centimetër. Ai vazhdon të këmbëngulë se nuk ka asgjë të gabuar me marrëveshjen, e cila aktualisht po hetohet nga “prokurori special” shqiptar për çështje korrupsioni. Në podcast-in e tij javor ai e quajti “të papranueshme” që protestuesit duan të bojkotojnë artistët që nuk shprehen hapur. Ai përdori fjalën “hajvan”, që në shqip do të thotë diçka si “bishë/kafshë”. Ai gjithashtu akuzoi “forca të jashtme armiqësore” se po nxisin tensionet në Shqipëri.
Që ai të japë dorëheqjen duket pra jo e mundshme. Një numër i anëtarëve të partisë së Ramës e bënë këtë, por Partia e tij Socialiste ende ka shumicë të madhe në parlament. Dervishi pret që qeveria do t’i ndryshojë pak planet për resortin, për të qetësuar njerëzit.
Shpresa për mbështetje të BE-së
Shqipëria është në prag të anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Demonstruesit kishin vendosur shpresën e tyre te mbështetja nga ajo anë. “Ata protestojnë për gjëra që për qytetarët e BE-së janë të vetëkuptueshme: demokracia, sundimi i ligjit, mbrojtja e të drejtave mjedisore,” thotë Gresa Hasa, studiuese shqiptare në Universitetin e Graz-it dhe e specializuar në sundimin e ligjit dhe demokracinë në Ballkanin perëndimor. “Dhe një qeveri që mbron mirëqenien dhe jetesën e tyre në vend që t’i rrezikojë.”
Komisionerja e BE-së për Zgjerimin Marta Kos tha të hënën megjithatë se qeveria i ka garantuar asaj se do t’i përmbahet rregullave evropiane. Një zhgënjim i madh për lëvizjen e protestës, e cila mbrëmjen tjetër mbante një baner të madh me pyetjen: “Evropë, a po na dëgjon?!”
“Ajo vazhdon të mbështesë Ramën, sepse mendon se ai ofron stabilitet. Por stabilitet pa llogaridhënie dhe garanci demokratike është në fund të fundit i brishtë,” thotë Hasa, e cila mendon se presioni i BE-së mund ta kishte ndalur projektin.
Për irritimin e Ramës, Parlamenti Evropian miratoi të mërkurën një rezolutë ku i kërkon Shqipërisë të mos lejojë ndërtim në zonat e mbrojtura natyrore, por ajo nuk është detyruese. “Flamingot do të mbrohen,” reagoi kryeministri në Instagram.
Pa lider të qartë
Nëse protestat do të vazhdojnë, kjo është e vështirë të parashikohet. Fakti që “lëvizja e flamingove” nuk ka një lider të qartë nuk është në favor të saj, mendon Hasa. Koalicioni i gjerë i grupeve sociale dhe politike, nga organizata radikale të majta, përfshirë grupe mjedisore dhe LGBT, deri te lëvizje më konservatore dhe të djathta, tërheq shumë njerëz. “Por mungon një strategji e qartë.”
Lutfi Dervishi është më optimist: “Përpara se të ketë një ndryshim pushteti, një shoqëri duhet të ndryshojë. Kjo ndoshta po ndodh tani në Shqipëri”.
