Berisha publikon letrën e kongresmenëve amerikanë drejtuar Rubios: Të ndëshkohen politikanët e korruptuar dhe ata që pengojnë drejtësinë në Shqipëri
Kryetari i PD, Prof. Dr. Sali Berisha, ka publikuar letrën që kongresmenët amerikanë Joe Wilson dhe Keith Self i kanë drejtuar Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, ku shprehin shqetësimin për korrupsionin, gjendjen e demokracisë dhe shtetin e së drejtës në Shqipëri.
Në letër, dy kongresmenët kërkojnë shqyrtimin e masave ndëshkuese ndaj zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion, duke vënë në fokus edhe çështjen e Belinda Ballukut dhe bllokimin e kërkesës së SPAK-ut për arrestimin e saj.
Ata kërkojnë gjithashtu sqarime nga Departamenti Amerikan i Shtetit për mbështetjen ndaj SPAK-ut, presionin politik mbi drejtësinë dhe trajtimin e protestuesve e gazetarëve nga policia.
Berisha e cilësoi letrën si “shumë të rëndësishme”, duke shprehur mirënjohje për dy kongresmenët amerikanë.
Reagimi i plotë
Një letër shumë e rëndësishme!
Të dashur miq,
Kryetari i Komisionit të Helsinkit, kongresmeni Joe Wilson, dhe kongresmeni Keith Self, kryetar i Nënkomisionit për Evropën në Kongresin e SHBA-së, i kanë drejtuar një letër Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, kushtuar zhvillimeve në Shqipëri, korrupsionit të Belinda Ballukut, bllokimit të kërkesës së SPAK-ut për arrestimin e saj nga Edi Rama, si dhe shpërthimit të protestave masive në Shqipëri që nga janari i vitit 2026, pas akuzave ndaj Ballukut, ku u kërkua dorëheqja e Ramës dhe zhvillimi i zgjedhjeve të parakohshme.¹
Në letrën e tyre, këto personalitete të shquara të Kongresit të SHBA-së i kërkojnë Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, të ndëshkojë në përputhje me ligjet e SHBA-së politikanët e korruptuar dhe mbrojtësit e tyre që pengojnë drejtësinë!
Në vijim, kongresmenët e nderuar shtrojnë një seri pyetjesh, ndër të tjera: A e mbështet Departamenti zhvillimin e hetimeve të pavarura për incidentet e dokumentuara gjatë kësaj vere?
Miq, ju ftoj të falënderojmë me mirënjohje të thellë kongresmenët Joe Wilson dhe Keith Self për letrën e tyre, dhe ju ftoj të lexoni më poshtë tekstin e saj.
Letër drejtuar sekretarit të shtetit
I nderuar sekretar Rubio,
Departamenti Amerikan i Shtetit
2201 C Street NW
Washington, DC 20520
Ne po ju shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë lidhur me gjendjen e demokracisë dhe shtetit të së drejtës në Republikën e Shqipërisë, një aleate e NATO-s dhe një vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian.¹ Shtetet e Bashkuara kanë investuar ndjeshëm në reformën në drejtësi në Shqipëri dhe kanë një interes të fortë për suksesin e saj. Zhvillimet e fundit sugjerojnë se përparimi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, rrezikon të zhbëhet. Ju bëjmë thirrje të përdorni autoritetin e Departamentit për kufizimin e vizave, sipas nenit 7031(c), ndaj zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion të rëndësishëm.
Vlerësimet e pavarura japin një panoramë të përzier. Freedom House e vlerëson Shqipërinë si “pjesërisht të lirë”, me 69 pikë nga 100 në vitin 2026.² Vëzhguesit i cilësuan zgjedhjet parlamentare të majit 2025 si “konkurruese dhe të zhvilluara në mënyrë profesionale”.³ Megjithatë, Shqipëria mori vetëm 39 pikë nga 100 në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025 të Transparency International.⁴ Raporti i vitit 2026 i Institutit V-Dem e klasifikon tashmë Shqipërinë si një autokraci elektorale.⁵
Korrupsioni mbetet pengesa kryesore. Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), e krijuar me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara dhe Evropës, ka treguar pavarësi të vërtetë. Komisioni Evropian e ka vlerësuar punën e saj, ndërsa ka vënë në dukje se institucionet e tjera kanë mbetur prapa.⁶ Zyrtarët kanë ushtruar gjithashtu presion ndaj SPAK-ut dhe Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, organi që mbikëqyr gjyqtarët dhe prokurorët.⁷
Çështjet e SPAK-ut tashmë kanë arritur në nivelet më të larta të qeverisë. SPAK ka marrë të pandehur Belinda Ballukun, e cila ka shërbyer si zëvendëskryeministre, për ndërhyrje në prokurimet publike për ndërtimin e rrugëve.⁸ Në dhjetor 2025, prokurorët i kërkuan Kuvendit heqjen e imunitetit të saj, në mënyrë që ajo të mund të arrestohej. Kryeministri Edi Rama e cilësoi kërkesën antikushtetuese dhe Kuvendi nuk ka lejuar vijimin e procedurës së arrestimit.⁹ Rama i mohon të gjitha akuzat për korrupsion ndaj tij.¹⁰ SPAK po heton gjithashtu ish-drejtuesen e Shërbimit Informativ Shtetëror të Shqipërisë, Vlora Hyseni, për dyshimet se ka keqpërdorur aksesin e saj në informacion për të ndihmuar një person të dyshuar për veprimtari kriminale.¹¹
Pakënaqësia publike ka dalë në rrugë. Akuzat ndaj Ballukut ndihmuan në nxitjen e protestave masive në Tiranë në janar 2026, ku u kërkua dorëheqja e Ramës dhe zhvillimi i zgjedhjeve të parakohshme.¹² Deri në verë, protestat kundër një resorti luksoz pranë një zone natyrore të mbrojtur ishin shndërruar në një lëvizje më të gjerë, të njohur si “Revolucioni Flamingo”.¹³
Kriza ka ushtruar presion edhe mbi median. Media shqiptare karakterizohet nga përqendrimi i pronësisë, financimi jo transparent dhe pronarë me lidhje politike.¹⁴ Më 30 korrik 2026, dhjetë organizata të lirisë së medias paralajmëruan për pengesa, kërcënime dhe sulme ndaj gazetarëve që mbulonin protestat. Ato dokumentuan 15 kërcënime dhe sulme vetëm gjatë muajve qershor dhe korrik, si dhe vunë në pikëpyetje përdorimin e topave të ujit dhe gazit lotsjellës kundër demonstruesve.¹⁵
Institucionet shqiptare kundër korrupsionit nuk mund të kenë sukses kur drejtuesit politikë mbrojnë zyrtarët që ato hetojnë. Për këtë arsye, ju bëjmë thirrje të përdorni autoritetin e Departamentit sipas nenit 7031(c) të ligjit vjetor për përvetësimet buxhetore të Departamentit të Shtetit, Operacioneve të Jashtme dhe Programeve të Ndërlidhura. Konkretisht, i kërkojmë Departamentit të shpallë publikisht zyrtarët shqiptarë dhe, kur është e përshtatshme, familjarët e tyre të afërt, për të cilët disponon informacione të besueshme mbi përfshirjen në korrupsion të rëndësishëm.
Ky shqyrtim duhet të përfshijë zyrtarët ndaj të cilëve SPAK ka ngritur akuza, si dhe ata që kanë përdorur pozicionet e tyre për të penguar hetimet e tij. Zbatimi i vazhdueshëm i këtij mekanizmi, pavarësisht përkatësisë partiake, do të çonte përpara përpjekjet e Departamentit kundër kleptokracisë. Ai do të tregonte gjithashtu se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë në krah të shqiptarëve që kërkojnë llogaridhënie.
Gjithashtu, ju kërkojmë të përgjigjeni për pyetjet e mëposhtme deri më 5 nëntor:
1. A do të angazhohet Departamenti për të shqyrtuar zyrtarët shqiptarë për shpallje të padëshiruar sipas nenit 7031(c), dhe brenda çfarë afati kohor? A do të shqyrtojë gjithashtu sanksionet sipas Aktit Global Magnitsky, kur provat e justifikojnë një masë të tillë?
2. Çfarë ndihme po ofron Departamenti për SPAK-un, Inspektorin e Lartë të Drejtësisë dhe reformën më të gjerë në drejtësi në Shqipëri? Si do t’i mbrojë këto institucione nga presioni politik?
3. A e ka ngritur Departamenti me qeverinë shqiptare çështjen e mosveprimit të Kuvendit ndaj kërkesës së SPAK-ut për arrestimin e znj. Balluku? Cila ka qenë përgjigjja?
4. Si po angazhohet Ambasada Amerikane në Tiranë me autoritetet shqiptare lidhur me menaxhimin e protestave nga policia dhe sigurinë e gazetarëve? A e mbështet Departamenti zhvillimin e hetimeve të pavarura për incidentet e dokumentuara gjatë kësaj vere?
Gjithashtu, kërkojmë një informim për stafin tonë mbi këto çështje.
Ju falënderojmë për vëmendjen ndaj kësaj çështjeje. Presim me interes të bashkëpunojmë me ju në mbështetje të institucioneve demokratike të Shqipërisë.
Sinqerisht,
Rep. Joe Wilson
Bashkëkryetar
Komisioni i Helsinkit i SHBA-së
Rep. Keith Self
Kryetar
Nënkomisioni për Evropën
