Si do të ndikojë arsimi dhe kualifikimi për rritjen në gradë
Kriteret për të dalë ushtarak në rezervë dhe në lirim
Hyn në fuqi ligji i ri për ushtarakët. Me ndryshimet në ligj, ushtarakët e shërbimit aktiv janë ushtarakë të shërbimit të përkohshëm dhe ushtarakë të shërbimit të karrierës. Ushtarakët e shërbimit të përkohshëm janë oficerët me gradë “Nëntoger”, “Toger” dhe “Kapiten”, nënoficerët me gradë “Nëntetar” e “Tetar” dhe ushtarët/detarët. Ushtarakë të shërbimit të karrierës janë oficerët me gradë “Major”, “Nënkolonel”, “Kolonel” dhe oficerët me gradë madhore dhe nënoficerët me gradë “Rreshter”, “Kapter” dhe “Kryekapter”.
Përparimi në gradë
Kriteret e përgjithshme për përparimin në gradë. Ushtaraku merret në shqyrtim për marrjen e gradës së radhës, kur plotëson kriteret e mëposhtme:
– të ketë plotësuar kohën e qëndrimit në një gradë
– të ketë arsimimin dhe kualifikimin e nevojshëm për marrjen e gradës së radhës
– më shumë se gjysma e vlerësimeve vjetore gjatë viteve të qëndrimit në gradën që mban të mos jetë më e ulët se “kënaqshëm”;
– të jetë i aftë fizikisht dhe në gjendje shëndetësore të mirë.
Nënoficerët me gradë “Nëntetar” dhe oficerët me gradë “Nëntoger”, “Toger”, shqyrtohen dy herë radhazi nga komisionet e karrierës për marrjen e gradës së radhës. Nënoficerët me gradë “Tetar” dhe oficerët me gradë “Kapiten” shqyrtohen tri herë radhazi nga komisionet e karrierës për marrjen e gradës së radhës. Oficerët e karrierës me gradë “Major”, “Nënkolonel”, “Kolonel” dhe nënoficerët e karrierës me gradë “Rreshter” dhe “Kapter” shqyrtohen tri herë radhazi nga komisionet e karrierës për marrjen e gradës së radhës. Oficerët me gradë madhore shqyrtohen vetëm një herë nga komisioni i karrierës për marrjen e gradës se radhës. Gradimi, sipas këtij ligji, bëhet në përputhje me nevojat organike të Forcave të Armatosura të Republikës së Shqipërisë.
Arsimimi dhe kualifikimi për përparim në gradë
Ushtarakët e Forcave të Armatosura, për të fituar gradën e radhës, duhet të plotësojnë kriteret e arsimimit dhe të kualifikimit si më poshtë: Oficerët: Nëntogeri, për të fituar gradën e “Togerit”, të ketë kryer kursin bazë të oficerit ose kurse të njësuara me të. Togeri, për të fituar gradën e “Kapitenit”, të ketë kryer kursin e avancuar të oficerit ose kurse të njësuara me të. Kapiteni, për të fituar gradën e “Majorit”, të ketë kryer kursin themelor të oficerit të shtabit ose kurse të njësuara me të. Majori, për të fituar gradën e “Nënkolonelit”, të ketë kryer kursin e Komandës dhe Shtabit të Përgjithshëm ose kurse të njësuara me të. Nënkoloneli, për të fituar gradën e “Kolonelit”, të ketë kryer kursin e lartë të oficerit ose kurse të njësuara me të. Koloneli, për të fituar gradën “Gjeneral brigade”, të ketë kryer kursin e lartë për sigurinë dhe mbrojtjen ose kurse të njësuara me të. Gradimi “Gjeneral major/Nënadmiral” dhe “Gjeneral lejtnant/Admiral” bëhet në bazë të meritave, përgatitjes dhe aftësive profesionale, të vlerësuara nga Komisioni i Veçantë i Karrierës.Nënoficerët: Nëntetari, për të fituar gradën “Tetar”, duhet të ketë kryer kursin bazë të nënoficerit. Tetari, për të fituar gradën “Rreshter”, duhet të ketë kryer kursin e avancuar të nënoficerit. Rreshteri, për të fituar gradën “Kapter”, duhet të ketë kryer kursin e lartë të nënoficerit. Kapteri, për të fituar gradën “Kryekapter”, duhet të ketë kryer kursin e kryekapterit. Ushtarët: Kursanti, për të fituar gradën “Ushtar/detar I”, duhet të ketë kryer stërvitjen bazë. Ushtari/detari I, për të fituar gradën “Ushtar/detar II”, duhet të ketë kryer stërvitjen individuale të avancuar. Kurset dhe kualifikimet e kryera brenda dhe jashtë vendit, për efekt të përparimit në gradë, për të gjitha llojet e gradave, njësohen me urdhër të Ministrit të Mbrojtjes, me propozimin e Shefit të Shtabit të Përgjithshëm. Kurset dhe kualifikimet e kërkuara nga legjislacioni në fuqi, që rregullon aktivitetin e Agjencisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Mbrojtjes dhe të shërbimit të policisë kriminale ushtarake, njësohen me kurset dhe kualifikimet e kërkuara për marrjen e gradave, sipas këtij ligji, me urdhër të Ministrit të Mbrojtjes.
Kontratat e ushtarakëve
Ushtarakët, me pranimin e tyre në shërbimin ushtarak aktiv, nënshkruajnë kontratë, si më poshtë:
– Për ushtarët/detarët: kontrata lidhet për një afat jo më pak se 3 vjet me të drejtë ripërtëritjeje. Kohëzgjatja e ripërtëritjes së kontratës është 3-vjeçare dhe nuk duhet të kalohet mosha maksimale. Kontrata nënshkruhet midis ushtarakut dhe Forcave të Armatosura. Në emër të Forcave të Armatosura nënshkruajnë Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura ose personi i autorizuar prej tij, komandanti i forcës, komandanti i strukturës mbështetëse apo komandantët e strukturave të tjera kryesore, në përputhje me strukturën e Forcave të Armatosura.
– Për nënoficerët: kontrata lidhet për një afat jo më pak se 3 vjet me të drejtë ripërtëritjeje. Kohëzgjatja e ripërtëritjes së kontratës për gradën respektive dhe nuk duhet të kalohet mosha maksimale. Kontrata nënshkruhet midis ushtarakut dhe Forcave të Armatosura. Në emër të Forcave të Armatosura nënshkruajnë Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura ose personi i autorizuar prej tij, komandanti i forcës, komandanti i strukturës mbështetëse apo komandantët e strukturave të tjera kryesore, në përputhje me strukturën e Forcave të Armatosura.
– Për studentët ushtarakë dhe oficerët: Kontrata lidhet me fillimin e studimeve brenda dhe jashtë vendit. Në kontratë përfshihen koha e arsimimit dhe 6 vjet periudhë shërbimi si oficer në Forcat e Armatosura. Në emër të Forcave të Armatosura për studentët ushtarakë nënshkruan komandanti i Komandës së Doktrinës dhe Stërvitjes, ndërsa për oficerët nënshkruan drejtuesi i njësisë së menaxhimit të personelit në Ministrinë e Mbrojtjes. Në rast shkeljeje të kontratës, shtetasit dhe ushtarakët detyrohen të dëmshpërblejnë shpenzimet për kohën e studimit apo kualifikimit brenda ose jashtë vendit. Urdhri i ministrit të Mbrojtjes për shlyerjen e detyrimit në këto raste përbën titull ekzekutiv dhe për ekzekutimin e tij ngarkohet shërbimi përmbarimor gjyqësor. Procedurat e lidhjes së kontratës së shërbimit ushtarak aktiv përcaktohen me udhëzim të Ministrit të Mbrojtjes. Shtetasit/ushtarakët, që nënshkruajnë kontratë, janë të detyruar të shërbejnë në të gjitha strukturat e Forcave të Armatosura, sipas nevojës.
Dalja në rezervë e ushtarakëve
Ushtaraku del në rezervë nga shërbimi aktiv kur ka plotësuar njërin nga kushtet e mëposhtme:
– ka plotësuar afatin e parashikuar në kontratë
– ka plotësuar moshën
– ka plotësuar kohën e qëndrimit në shërbimin aktiv, sipas këtij ligji, për gradat respektive
– ka dy vlerësime vjetore “pamjaftueshëm” gjatë kohës së qëndrimit në një gradë;
– paraqet kërkesën dhe ajo miratohet nga organi përgjegjës. Organi përgjegjës kthen përgjigje brenda tre muajve. Në rast se organi përgjegjës nuk kthen përgjigje brenda këtij afati, kërkesa quhet e miratuar.
– kur bëhen shkurtime në numrin e përgjithshëm të personelit të Forcave të Armatosura. Në këtë rast, kriteret e përzgjedhjes së ushtarakëve që dalin në rezervë përcaktohen me udhëzim të Ministrit të Mbrojtjes, sipas propozimit të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura.
– Shefi i Shtabit të Përgjithshëm del në rezervë me dekret të Presidentit të Republikës, me propozimin e Kryeministrit.
– Oficerët me gradë madhore dalin në rezervë me urdhër të Kryeministrit, me propozimin e Ministrit të Mbrojtjes.
-Oficerët, përveç atyre që mbajnë grada madhore, dalin në rezervë me urdhër të Ministrit të Mbrojtjes, me propozimin e Shefit të Shtabit të Përgjithshëm.
– Nënoficerët dalin në rezervë me urdhër të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, me propozimin e komandantit të forcës ose komandantit të strukturës mbështetëse.
– Ushtarët/detarët dalin në rezervë me urdhër të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, me propozimin e komandantit të forcës ose komandantit të strukturës mbështetëse.
Dalja në lirim e ushtarakëve
Ushtaraku del në lirim nga shërbimi aktiv kur ka plotësuar njërin nga kushtet e mëposhtme:
– ka plotësuar moshën për pension pleqërie
-dënohet me burgim me vendim gjyqësor të formës së prerë
– shpallet i paaftë nga ana shëndetësore për shërbim ushtarak me vendim të komisionit përkatës mjekësor;
– paraqet kërkesën dhe ajo miratohet nga organi përgjegjës. Organi përgjegjës kthen përgjigje brenda tre muajve. Në rast se organi përgjegjës nuk kthen përgjigje brenda këtij afati, kërkesa quhet e miratuar
– ka kryer shkelje shumë të rënda disiplinore, sipas përcaktimeve të legjislacionit në fuqi për disiplinën në Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë;
– Shefi i Shtabit të Përgjithshëm del në lirim me dekret të Presidentit të Republikës, me propozimin e Kryeministrit.
– Oficerët me gradë madhore dalin në lirim me urdhër të Kryeministrit, me propozimin e Ministrit të Mbrojtjes.
– Oficerët, përveç atyre që mbajnë grada madhore, dalin në lirim me urdhër të Ministrit të Mbrojtjes, me propozimin e Shefit të Shtabit të Përgjithshëm.
– Nënoficerët dalin në lirim me urdhër të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, me propozimin e komandantit të forcës ose komandantit të strukturës mbështetëse.
Ushtarët/detarët dalin në lirim me urdhër të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, me propozimin e komandantit të forcës ose komandantit të strukturës mbështetëse.
Vlerësimi i ushtarakut
Ushtaraku vlerësohet në një nga këto nivele:
“Shkëlqyer”
“Shumë mirë”
“Kënaqshëm”
“Jo gjithnjë i përshtatshëm”
“Pamjaftueshëm”
