Kur delet i qeth i njëjti bari
Nga Lutfi Dervishi
Çfarë ndodh kur inxhinieri, mjeku, piktori, deputeti dhe gazetari shkruajnë njëlloj?
Ndodh ajo që shohim rëndom sot: tekstet u ngjajnë deleve që i qeth i njëjti bari. Kanë të njëjtën prerje, të njëjtën lëkurë , të njëjtën vulë, por asnjë shenjë dalluese.
Bota është e bukur sepse njerëzit janë të ndryshëm. “Mendje mendje kjo dynja, mendja mendjes nuk i ngjan.” Kur të gjitha tekstet fillojnë të tingëllojnë njësoj, humbet jo vetëm stili dhe larmia, por humbet gjëja më e rëndësishme në komunikim: besimi
Ky uniformitet maoisit që sa vjen dhe bëhet më i bezdisshëm e ka një emër: përdorimi jo i mençur i AI.
“Kjo nuk është thjesht një marrëveshje, është një testament se çdo hap ka një kosto…” apo metafora të sforcuara si “çmimet që trembin edhe retë”, janë struktura tipike, të gjeneruara me një klik. Hiperbola të gatshme, kontraste artificiale dhe një “shije” sintetike që po mbush faqet tona.
Të merr malli dhe ngazellehesh që ende gjen postime të shkruara nga njeriu, ende dëgjon fjalime të prodhuara nga mendja, ende e kupton nga stili se cili është autori… Ku janë fjalitë me nerv, gabimet njerëzore, batuta, ironia, ritmi, rrjedha që nuk mund të imitohen??
A duhet përdorur AI?
Absolutisht po. AI është asistent i përkryer kur je zot i zanatit tënd. Por kur e lë atë të marrë timonin në dorë, del zbuluar. Binjaku digjital duhet të jetë varianti më i mirë i vetes, jo protezë për dembelizmin, mediokritetin apo padijes tonë. Në fakt ndoshta pyetja që duhet ngritur është: çfarë mbetet prej teje nëse të heq AI?
Për të patur trup të shëndetshëm kërkojmë ushqim bio, pse nuk bëjmë një gjë të tillë edhe për mendjen?
Sot po fryhen përrenjtė me përmbajtje të gjeneruar me AI, e ndoshta e ardhmja e gazetarisë do të jetë “lajmi bio”, lajmi që mban aromë terreni, jo zyre, lajmi që lind nga dyshimi, jo nga gugllimi, lajmi që është i verifikuar nga njeriu. Prodhimi i mendjes së njeriut do të jetë “premium”
Sot gazetaria bio nuk është thjesht ndodhi kjo, ai tha, ajo u përgjigj… Kjo gazetari sot është rezistencë ndaj humbjes së identitetit është betejë kundër uniformitetit. Nëse dështon kjo rezistencë gjithnjë e më pak njerëz do lexojnë, sepse do të velen duke lexuar një stil, duke ndjerë një ritëm, një intonacion artificial, një botë ku çdo fjali tingëllon sikur është shkruar nga e njëjta dorë, ose më keq, nga ASKUSHI.
Kudos për këdo që guxon/lodhet të nxjerrë në treg prodhime të mendjes, të shkruara me dorë njeriu.
