Këtë të premte, 20 mars, eurodeputetët kanë dorëzuar 305 amendamente në Parlamentin Europian për raportin e 2025 për Shqipërinë i cili është një alarm i kuq për qeverinë Rama sa i takon mangësive në zgjedhje, drejtësisë dhe keqqeverisjes.
Theksohet se korrupsioni mbetet një shqetësim serioz dhe se, pavarësisht progresit të arritur në kuadrin ligjor dhe institucional, Shqipëria duhet të konsolidojë më tej rezultatet konkrete në hetime, ndjekje penale dhe dënime përfundimtare, veçanërisht në rastet e korrupsionit në nivele të larta.
Raporti i propozuar nën drejtimin e reporterit për Shqipërinë, Andreas Schieder, nxjerr në pah dështimet serioze të qeverisë shqiptare në fusha kyçe si zgjedhjet dhe drejtësia, duke u ndalur edhe tek çështja Balluku dhe bllokimi që maxhoranca i bëri drejtësisë në Kuvend për imunitetin e saj.
“Shpreh keqardhje për vendimin e kryetarit të Kuvendit për të shtyrë votimin parlamentar për heqjen e imunitetit të Zëvendëskryeministres dhe Ministres së Energjisë dhe Infrastrukturës Belinda Balluku, kujton se ky vendim është arbitrar dhe pa bazë ligjore; i bën thirrje Kuvendit të adresojë heqjen e imunitetit të Zëvendëskryeministres Balluku pa vonesë”, thuhet në një amendament që mesaduket është paraqitur para se Kuvendi të merrte vendim për Ballukun.
“Shpreh shqetësimin për refuzimin e përsëritur të qeverisë për të zbatuar vendimet gjyqësore dhe për të hequr imunitetin e zyrtarëve të qeverisë të përfshirë në skandale korruptive, si dhe për çështje të tjera të lidhura.” thuhet në një tjetër amendament.
Partitë Popullore Evropiane kërkojnë transparencë në prokurimet publike dhe fondet e BE-së.
“Shpreh shqetësimin për parregullsitë serioze të identifikuara nga OLAF në zbatimin e programit IPARD II në Shqipëri; nënvizon rëndësinë e sigurimit të transparencës së plotë, llogaridhënies dhe mekanizmave efektivë të kontrollit në përdorimin e ndihmës financiare të BE-së”
Në një tjetër amendament theksohet se të gjitha reformat që lidhen me kriteret e Kopenhagës, veçanërisht ato që kanë të bëjnë me sundimin e ligjit, parandalimin e korrupsionit, funksionimin e institucioneve demokratike dhe mbrojtjen e të drejtave themelore, duhet të zbatohen plotësisht para se të mund të konsiderohet anëtarësimi në Bashkimi Evropian.
Në një amendament disa eurodeputetë dalin hapur kundër zgjerimit të BE-së simodos me Shqipërinë.
“Shpreh kundërshtimin e vendosur ndaj zgjerimit të mëtejshëm të Bashkimi Evropian, pasi vendet kandidate ende janë larg përmbushjes së kritereve politike, ekonomike dhe të stabilitetit shoqëror të përcaktuara në Kriteret e Kopenhagës, veçanërisht në rastin e Shqipëria, ku paqëndrueshmëria e vazhdueshme politike, korrupsioni i përhapur dhe krimi i organizuar i qëndrueshëm paraqesin rreziqe të mëdha që mund të vënë në diskutim sigurinë e qytetarëve evropianë. Për këtë arsye, përgëzon punën e Europol në ndihmën për çmontimin e shumë rrjeteve kriminale shqiptare dhe të Ballkanit Perëndimor midis viteve 2024 dhe 2026″ thuhet në amendament
Në një tjetër amendament eurodeputetët kërkojnë të ndërpritet mjejëherë Marrëveshja me Italinë për emigrantët.
”Shpreh shqetësimin për nënshkrimin dhe zbatimin e Memorandumit të Mirëkuptimit mes Itali dhe Shqipëria, si dhe për rrezikun e lartë të shkeljeve të të drejtave themelore; rikujton vendimin e fundit të një gjykate italiane, sipas të cilit MoU është i papajtueshëm me ligjin e Bashkimi Evropian.
Thekson se, pas vendimit të gjykatës, të dy objektet, atë të Gjader dhe të Shëngjin, kanë mbetur të zbrazëta, ndërsa kostot deri tani vlerësohen në rreth 653 milionë euro.
Bën thirrje për një mbarim të prerë të MoU-së dhe kërkon nga qeveria italiane që të heqë dorë nga çdo presion i tepruar ndaj vendeve kandidate për të nënshkruar marrëveshje migracioni jo transparente, të shtrenjta dhe jo funksionale, që transferojnë përgjegjësinë tek vendet e treta”.
Në qendër të vëmendjes është edhe AKSHI, për mungesën e transparencës dhe kontrollit në prokurimet publike dhe infrastrukturën digjitale.
‘Ka shqetësim në lidhje me qeverisjen dhe mbikëqyrjen e rregullimeve në fushën e infrastrukturës publike dixhitale dhe menaxhimit të prokurimit publik, duke përfshirë rolin e agjencive dixhitale të centralizuara; duhet mbikëqyrje të forcuar parlamentare, auditime të pavarura dhe transparencë të plotë në procedurat e prokurimit publik, me qëllim sigurimin e përputhshmërisë me standardet e BE-së mbi konkurrencën, mbrojtjen e të dhënave dhe luftën kundër korrupsionit”.
Raporti evidenton përkeqësimin e lirisë së medias, centralizimin e pronësisë dhe presionin ekonomik mbi gazetarët.
Në përfundim, përmes amendamenteve eurodeputetët bëjnë thirrje për veprim të menjëhershëm nga autoritetet shqiptare: reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse, depolitizim të administratës, luftë të vendosur kundër korrupsionit dhe transparencë të plotë në prokurimet publike, duke paralajmëruar se perspektiva e Shqipërisë drejt BE-së mbetet në rrezik pa këto ndërhyrje.
