Pse vizita e Ramës në Vatikan përbën një fyerje të heshtur ndaj vetë frymës së Selisë së Shenjtë
Nga Ndriçim Kulla/
Vizita e djeshme e kryeministrit shqiptar në Romë, me destinacion Vatikanin, nuk është një ngjarje e zakonshme diplomatike. Ajo nuk mund dhe nuk duhet të lexohet si një akt protokollar neutral, por si një veprim i ngarkuar me simbolikë të thellë morale, historike dhe politike. Vatikani nuk është thjesht një shtet. Ai është Selia e Shenjtë, një vatër shpirtërore dhe historike për të gjithë besimtarët shqiptarë, pa dallim feje: katolikë, myslimanë apo ortodoksë. Është një hapësirë që tejkalon interesat e pushtetit ditor dhe që përfaqëson vlera universale të moralit, familjes, sakrificës dhe dinjitetit njerëzor.
Në këtë kontekst, vizita e një regjimtari, emri i të cilit prej më shumë se dhjetë vitesh është i lidhur ngushtë me akuza të rënda për korrupsion sistemik, autoritarizëm dhe kapje të institucioneve, përbën një fyerje të heshtur ndaj vetë frymës së Selisë së Shenjtë. Gazetat më prestigjioze të botës perëndimore, në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, e kanë përmendur vazhdimisht këtë figurë si shembull të degradimit demokratik në Ballkan. Dhe megjithatë, në këto momentet kulminante të rënies së legjitimitetit të tij të brendshëm, ai kërkon shpëtim simbolik në Vatikan.
Kjo nuk është besim. Kjo është propagandë.
Një regjim që ka humbur lidhjen me popullin, kërkon të marrë një “kurorë morale” artificiale nga një autoritet shpirtëror për të mbajtur gjallë turbullirën në mendjen e njerëzve. Një fotografi, një shtrëngim duarsh, një pamje e bekuar – mjaftojnë për të ndërtuar një histori të rreme stabiliteti dhe legjitimiteti. Ky është mekanizmi klasik i pushteteve të diskredituara: kur humbin besimin e qytetarëve, kërkojnë bekimin e ikonave.
Por hipokrizia e këtij veprimi bëhet edhe më e rëndë po të kujtojmë se vetëm pak muaj më parë, i njëjti pushtet imponoi, pa dialog shoqëror dhe pa respekt për ndjeshmëritë morale të një pjese të madhe të shoqërisë, ligje që sfidojnë hapur konceptin tradicional të familjes, vlerat antropologjike dhe mësimin moral që Selia e Shenjtë mbron në mënyrë konsekuente. Ky veprim nuk ishte thjesht një reformë ligjore; ishte një akt arrogance ideologjike, një përpjekje për të imponuar norma të huaja mbi një shoqëri pa konsensus dhe pa debat të ndershëm.
Këtu qëndron kontradikta thelbësore: si mund të kërkosh legjitimitet moral në Vatikan, ndërkohë që ke sfiduar hapur vlerat themelore që ai mbron? Si mund të flasësh për tolerancë dhe dialog, kur ke përdorur pushtetin për të shtypur çdo zë kritik dhe për të relativizuar çdo normë morale në emër të pushtetit absolut?
Ky regjim nuk është thjesht indiferent ndaj trashëgimisë shpirtërore shqiptare; ai ka qenë aktivisht shkatërrues ndaj saj. Vlerat e mëdha të trashëgimisë së klerit katolik shqiptar, të mishëruara nga figura si Gjergj Fishta,At Zef (Giseppe)Valentini , At Anton Harapi, Ernest Koliqi dhe dhjetëra martirë të tjerë, janë hedhur në harresë, relativizuar ose instrumentalizuar sipas interesit politik të ditës. Këta burra nuk u sakrifikuan për propagandë, por për të mbrojtur identitetin, moralin dhe dinjitetin e kombit shqiptar.
Martirët katolikë shqiptarë nuk vdiqën që sot emri i tyre të përdoret si dekor në një regjim pa busull morale. Ata u martirizuan pikërisht, sepse refuzuan kompromisin me pushtetin e padrejtë. Dhe sot, pasardhësit politikë të autoritarizmit kërkojnë të shfaqen si trashëgimtarë të vlerave që vetë i kanë nëpërkëmbur.
Kryeministri dhe regjimi i tij janë të pandalshëm në sfidën që i bëjnë jo vetëm normalitetit demokratik, por vetë moralit publik. Ata e trajtojnë shtetin si pronë personale, ligjin si instrument propagande dhe vlerat si pengesa për pushtetin. Në këtë kuptim, përpjekja për të futur Vatikanin në labirintin e propagandës së tyre është jo vetëm e turpshme, por edhe e rrezikshme.
Është e turpshme sepse shfrytëzon besimin e njerëzve për interesa të ngushta politike. Është e rrezikshme sepse banalizon autoritetin moral të Selisë së Shenjtë dhe e përdor atë si sfond për një regjim që nuk ka më asnjë lidhje me etikën publike.
Kjo duhet denoncuar.
Duhet denoncuar jo për hakmarrje politike, por për të mbrojtur kufirin midis pushtetit dhe moralit, midis besimit dhe propagandës, midis trashëgimisë shpirtërore dhe manipulimit politik. Vatikani nuk është strehë për regjime të diskredituara. Ai është një simbol universal që duhet respektuar, jo përdorur.
Heshtja përballë këtij instrumentalizimi do të ishte bashkëfajësi morale. Dhe historia ka treguar se kur shoqëritë heshtin, propaganda fiton. Prandaj, ky akt nuk duhet normalizuar, por demaskuar me qartësi, guxim dhe përgjegjësi qytetare.
Vizita e fundit e kryeministrit shqiptar në Romë, me destinacion Vatikanin, nuk është një akt i zakonshëm diplomatik dhe as një ngjarje neutrale protokollare. Ajo duhet lexuar në kontekstin e një krize të thellë legjitimiteti politik dhe moral, ku pushteti, i konsumuar brenda vendit dhe i diskredituar në sytë e opinionit ndërkombëtar, kërkon të rifitojë autoritet përmes simbolikës së shenjtë.
Historia ka treguar se regjimet kalojnë, por dëmi moral mbetet. Prandaj, Vatikani nuk duhet të shërbejë si strehë simbolike për pushtete që kanë humbur lidhjen me të vërtetën, por si kujtesë e përhershme se pa moral nuk ka legjitimitet, dhe pa përgjegjësi nuk ka pushtet të drejtë.




