Bota
Sociale
Sport
Kulturë
Koment
Kosovë

Bujqësia dhe industria në recesion të gjatë, me gjasë pa shenja rikuperimi

Bujqësia dhe industria në recesion të gjatë, me gjasë pa shenja rikuperimi

Viti 2025 ishte i pesti që sektori bujqësor shënoi rënie të prodhimit, çka tregon se baza kryesore e ekonomisë tonë ka rënë në një recesion të gjatë, me gjasë pa shenja rikuperimi.

Në të njëjtin trend është edhe industria e cila mbylli vitin e dytë me rënie në 2025 që po vijon tkurrjen edhe këtë vit nisur nga ecuria e dobët e eksporteve në dy muajt e parë.

Sipas të dhënave zyrtare të INSTAT bujqësia shënoi rënie me 1.95% vitin e kaluar, ndërsa industria me -3.15%.

Kjo ecuri tregon se modeli ekonomik po zhvendoset nga sektorët prodhues drejt shërbimeve, kryesisht turizmit. Ekspertet e vlerësojnë të rrezikshme këtë zhvendosje të ekonomisë në një sektor si ai sektori i shërbimeve nuk është i qëndrueshëm dhe varet nga flukset e turistëve.

Ngjarjet e brendshme apo të jashtme si në rastin e pandemisë mund të ulin flukset e turizmit duke sjellë dëme kolosale. Në vitin 2020 vendet që ishin të bazuara tek shërbimet e turizmit pësuan rënie të fortë ekonomike, ndryshe nga të tjerat që kishin në bazë të ekonomisë prodhimin. Pas pandemisë Spanja, italia dhe Greqia reformuan modelet e tyre duke u zhvendosur tek sektorë të tjerë, për të ulur rreziqet.

Në fakt prej turizmit pritej një nxitje më e fortë e sektorit bujqësor me idenë se rritja e konsumit do të duhej të rriste prodhimin vendas, por nuk ka ndodhur kështu, pasi të dhënat mbi tregtinë e jashtme tregojnë se importet që lidhen me turizmin duke përfshirë edhe ushqimet kanë pësuar rritje të fortë me ardhjen e turistëve.

Në vetvete rënia e vazhdueshme e sektorit të bujqësisë e cila mbeti në territor negativ edhe në vitin 2025 reflekton një krizë të thellë kostoje dhe fuqie punëtore. Rritja e çmimeve të inputeve bujqësore, si plehrave kimike dhe naftës, ka ulur rentabilitetin e fermerëve të vegjël, në një kohë që subvencionet e qeverisë janë shumë të ulëta dhe fondet e BE-së nga iPARD mbeten të bllokuara. Më tej, zbrazja e zonave rurale nga emigrimi ka krijuar një mungesë akute të krahut të punës, duke bërë që shumë sipërfaqe toke të mbeten djerrë. Ky sektor, që para pandemisë zinte 20% të ekonomisë, në 2024 zuri vetëm 15.%

Sektori industrisë po përballet gjithashtu me stuhi. Industria nxjerrëse është ndikuar nga luhatjet e çmimeve të mineraleve në tregjet ndërkombëtare, ndërsa industria përpunuese (fasoneria dhe prodhimi i ushqimeve) po goditet rëndë nga forcimi i monedhës vendase. Zhvlerësimi i euros ka bërë që eksportet shqiptare të jenë më të shtrenjta dhe më pak konkurruese jashtë vendit, duke ulur porositë dhe prodhimin total. Kjo rënie reflekton një dobësi të modelit ekonomik që bazohet te krahu i lirë i punës, i cili po humbet avantazhin e tij.

Në anën tjetër, rritja e sektorit të ndërtimit (4.52%) dhe rritja dyshifrore e administratës publike e shëndetësisë (14.29% në 2025) tregon se kapitali po zhvendoset drejt aseteve të paluajtshme dhe shpenzimeve publike. Ndërtimi ushqehet nga flukset e investimeve të brendshme dhe të huaja, shpesh të përqendruara në turizëm dhe zona urbane, duke krijuar një ekonomi që konsumon më shumë se sa prodhon. Kjo zhvendosje e ekonomisë po ndodh në kurriz të prodhimit material, duke e bërë vendin më të varur nga importet për nevojat bazë.

Shoqata e Eksportuesve pritet të zhvillojë sot një takim me temë “SITUATA DRAMATIKE E SEKTORIT TË MANIFAKTURËS SË VESHJEVE DHE KËPUCËVE DHE MOSREAGIMI INSTITUCIONAL”. Ky takim, sipas shoqatës ProEksport zhvillohet në një moment kritik, ku sektori po përballet me një përkeqësim të qartë dhe të vazhdueshëm të situatës ekonomike. Prej muajsh bizneset po japin sinjale të drejtpërdrejta dhe të përsëritura. Prej muajsh, këto sinjale janë injoruar, thotë Shoqata./ Monitor

Share it :

Lajmet e fundit
CEZ-DIA dhe akuzat ndaj Metës/ Avokati Zhllima: Së shpejti VIDEO-ja me politikanin që merr para! Gjyqtarja Irena Gjoka, e cila po shqyrton çështjen ndaj ish-presidentit Ilir Meta, gjendet në qendër të akuzave për një konflikt të rëndë interesi. Nga dokumentet e paraqitura nga avokatët e ish presidentit në konferencën për media, mbrojtësi i Metës, Gylsen Zhllima, tha se gjyqtarja Gjoka rezulton të ketë qenë kryesuese në një gjykim të vitit 2016, ku është vendosur për konfiskimin e pasurive të shtetasit Kastriot Ismailaj, një fakt që, sipas akuzës, e bën të papërshtatshme për gjykimin aktual dhe kërkonte përjashtimin e saj nga çështja. Sipas avokatit, është e pamundur që një gjykatës të mos kërkojë përjashtimin kur brenda akteve të një çështjeje gjendet një lidhje e mëparshme. Përtej këtij rasti, avokati Zhllima pretendoi se caktimi i gjyqtares Gjoka në çështje të profilit të lartë politik, ndjek një model të caktuar, situatë e cila përshkruhet si pjesë e një “plani afatgjatë” për eliminimin politik të zotit Meta, duke përdorur atë që quhet “drejtësi perceptuese” dhe jo fakte penale. Avokati parlajmëroi se së shpejti do të publikohet një material ku do të tregohet me emër dhe mbiemër një politikan duke marrë para në dorë, në kuadër të marrëveshjes së shumëpërfolur CEZ-DIA, duke theksuar se Ilir Meta nuk ka asnjë lidhje me këtë aferë. Vendimi gjyqësor i Gjykatës së shkallës së parë të krimeve të rënda, që është kryesuese zonja Irena Gjoka, e cila ka konfiskuar pasuritë e zotit Kastriot Ismailaj. E kuptoni qartë se është e pamundur që në një proces gjyqësor dhe penal, gjykatësi mos të shikojë dhe mos të kërkojë vetë përjashtimin kur brenda akteve ndodhet emri i vetë dhe aty duhet të paktën të kërkojë që të heqi dorë për shkak se ka gjykuar në të shkuarën dhe në vitin 2016 pasurinë e personit të cilët janë i kanë konfiskuar pasurinë. Pra, e thënë me pak fjalë, për ata që besojnë tek drejtësia e pavarur e paanshme te GJKKO-ja, e cila është e pastruar nga vetingu me thonjëza, tregohet qartë që zonja Irena Gjoka është pothuajse te rasti i zotit Berisha, zotit Mediu, tek rasti i zotit Meta dhe ku ka opozitarë, zonja Gjoka është relatore dhe vendos gjithmonë në disfavor të opozitarëve. Por ajo që duhet të duket e çuditshme është kjo, e lidhur nga 2011-ta në vazhdim, që eliminimi politik i zotit Meta nuk është thjesht një plan afatshkurtër, është një plan afatgjatë dhe kuptohet që donin ta implikonin me shumë fakte penale, pra të asaj që ne themi perceptimi, pra drejtësia perceptuese njerëzore është më e rrezikshme se ajo faktike penale, por ne po paraqesim tek ju se si ata në perceptimin publik të videos së famshme të 2011-ës, në rast se do të kishte i ndjeri Dritan Prifti një fakt penal kundër zotit Meta, nuk do të bënte videon ku dyshohet që ka edhe një video për zotin Dritan Prifti, por ai do të sillte si fakt penal konkret rastin ÇEZ-DIA. Por ne do na lejoni, sepse edhe minutat janë të shkurtra, ne do na lejoni që në konferencën e radhës do ju nxjerrim një material ku duket qartë me emër dhe mbiemër politikani, i cili do të marri para në dorë nga kjo marrëveshje e famshme që është ÇEZ-DIA, që nuk ka lidhje fare i mbrojturi prej nesh zoti Ilir Meta. Pra, qartazi kërkoj regjinë, se kjo është fotografia më e mirë dhe më e bukur, pavarësisht se thamë shumë fakte të rëndësishme, se si ka mundësi që e njëjta gjykatëse të jetë edhe gjykatëse e seancës paraprake ndaj zotit Meta. Pra, i dhanë seancën paraprake, i dhanë mundësinë që të shikojë dhe të gjykojë dhe të hetojë, i nderuar koleg, në mënyrë të paanshme, të pavarur zonja Irena Gjoka, aktet kundër zotit Meta dhe ajo nuk tha të paktën një fjalë për sa i përket vendimit të 2016-ës, ku ajo vetë është e përfshirë për shkak se ka bërë konfiskimin e pasurive të Kastriot Ismailajt. Prandaj unë qëndroj në mënyrë të përmbledhur të gjithë ato që tha kolegu, por mos harroni një fakt shumë të rëndësishëm, që personi i cili ishte në kushtet e burgimit, zoti Kastriot Ismailaj, në 21.04.2022, tha qartë dhe duke qenë dhe pothuajse i kanosur nga shumë shumë faktorë të tjerë, deklaroi që midis zotit Elvis Mataj, zotit Romeo Kara dhe tij, ka pasur një marrëveshje, një marrëdhënie e cila ishte edhe monetare përveç të tjerash.
March 27, 2026