Nëse kemi parë deri tani që dosjet e nxehta të SPAK-ut mbështeteshin kryesisht në dyshime, rrethana kompromentuese apo lexime të ftohta dokumentesh, çështja e tunelit të Llogarasësjell në tavolinë prova të dorës së parë. Përgjimet që lidhen me zv.kryeministren Belinda Balluku janë të drejtpërdrejta: mesazhe që e vendosin atë në rolin e një zyrtareje protagoniste, e cila kontrollon, udhëzon, orienton dhe miraton çdo hap të një tenderi publik me vlerë të deklaruar 189 milionë euro.
Ky dimension u bë i mundur nga një telefon “BlackBerry”, në pronësi të ish-drejtorit të Autoritetit Rrugor Shqiptar, Evis Berberi, për vite njeriu më i afërt i Ballukut në zbatimin e projekteve rrugore. Besimi, duket, ka qenë i njëanshëm. Në pajisjen e sekuestruar nga prokurorët më 26 shtator 2024 u gjet një arkiv i plotë bisedash të periudhës së tenderimit; mbi të gjitha, hetuesit konstatuan se, nga mosbesimi ndaj ish-shefes, Berberi kishte transferuar si foto një pjesë të komunikimeve në telefonin e bashkëshortes, duke ruajtur kështu një kopje “rezervë” që sot e vendos znj. Balluku në bankën e të pandehurve.
Në vijim, komunikimet dëshmojnë takime dhe koordinime me përfaqësuesit e kompanive turke që, sipas hetimit, ishin të paracaktuara për të fituar garën. Më 20 gusht, Evis Berberi shkruan me Arta Gurabardhin (punonjëse e MIE): “Visi hajde t’i takojmë bashkë se kështu tha shefja”, për të mos marrë mbi vete, e vetme, një takim që e vë administratën në konflikt të pastër interesi.
Verifikimi në TIMS e përforcon këtë linjë: inxhinieri turk Ayhan Altun, përfaqësues i “Intekar Yapi”, ka hyrë në Shqipëri më 18 gusht dhe ka dalë më 21 gusht, pikërisht gjatë periudhës së takimeve.
Gjatë së njëjtës periudhë, në telefonin e Berberit gjendet edhe një mesazh në anglisht, i dërguar nga Belinda Balluku. Ky mesazh vlen për të treguar se veç drejtorit të ARRSH, në komunikimin direkt me turqit ishte edhe vetë Belinda Balluku, së cilës i janë shpjeguar edhe “referencat” politike të kompanive: “Ne kemi krijuar një bashkim shoqërish (joint venture) duke marrë me vete shoqërinë ASL INS.TAAH.VE SAN.TIC.LTD.STI. me ne. Kjo është një shoqëri që ka ndërtuar një tunel autostrade 2×14 km në Turqi, dhe është gjithashtu një shoqëri që Presidenti e njeh, e vlerëson dhe e përdor si referencë”.
Ndërkohë në Tiranë, Balluku vijon të shtyjë përpara takimet operative: “Fole me Artën? Turqi gjëkundi… Nesër në 11 takim. Dhe aktivizojmë atë që takuam të premten”, i shkruan ajo Berberit, duke e shtyrë që të lëvizë me shpejtësi me inxhinierët e kompanisë së parapëlqyer.
Tenderi që u dhuroi turqve dhjetëra miliona euro
Në shtator 2021, gara hyn në fazën e mbylljes. Edhe këtu, ministrja kontrollon ritmin dhe shifrat që u propozuan nga të gjitha kompanitë. Më 7 shtator, Berberi i dërgon fotografitë nga dokumentat e tenderit; Balluku pyet: “Po ofertat?”. Berberi liston: “Kinezi 185.754.927 milion euro, Limak 18.690.597.185, Albania Glob Affaire 18 miliardë, Inter 17 miliardë, Albbuilding 15.848.808.298.”
Reagimi i Ballukut është i menjëhershëm: “Qenkemi shkelqyer me pak fjalë.” Pak çaste më pas, Berberi thekson: “I pari me të dytin 10 milion euro diferencë super fare përmbledhje”, dhe ministrja vulos: “Sigurisht ka hyrë skandal poshtë, por nuk plotëson kushtet sigurisht”.
Vetëm se SPAK, pasi ka parë dokumentat ka dalë në përfundimin se situata nuk ishte “e shkëlqyer”.
Rezulton se konsorciumi turk “Intekar–ASL”, që u shpall fitues i tenderit për tunelin e Llogarasë nuk plotësonte asnjë nga kriteret thelbësore ligjore dhe teknike, pasi nuk kishte dorëzuar dokumente që provonte se kapitalet nuk ishin nën përmbarim, nuk kishte përkthime të certifikuara në shqip, nuk kishte dëshmi për ndërtim ure mbi 120 metra, kishte paraqitur certifikata ISO të pavlefshme dhe nuk kishte dokumentuar kontratat e punës për 250 punonjës aktivë, duke e bërë kështu shpalljen e tij fitues një shkelje të hapur të ligjit të prokurimeve publike.
Duke parë përfshirjen e zv.kryeministres Belinda Balluku në çdo hap të procedurave, qëndrimi i prokurorit është i prerë: “Nga aktet e administruara rezulton se operatori ekonomik ‘Intekar–ASL’ është shpallur fitues në kundërshtim me kriteret e përcaktuara në dokumentet standarde të tenderit. Kjo ka ndodhur në sajë të veprimeve të kundërligjshme të shtetases Belinda Balluku, në bashkëpunim me anëtarët e Komisionit të Vlerësimit të Ofertave.”
Dhe në pasazhin vijues përcaktohet natyra e akuzës: “Shtetasja Belinda Balluku, në cilësinë e Ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, ka konsumuar elementët e veprës penale ‘Shkelja e barazisë së pjesëmarrësve në tendera apo ankande publike’, në bashkëpunim.”
Dosja e tunelit të Llogarasë është një ndër të paktat ku përfshirja e një ministreje provohet përmes komunikimeve të drejtpërdrejta, të ruajtura, të datuara dhe të verifikueshme teknikisht. Nuk ka dëshmi apo interpretime, por një zinxhir mesazhesh që e ndjekin vendimmarrjen nga fillimi deri në fund.
Telefoni Blackberry i një vartësi që nuk i besonte më shefes së tij është bërë dëshmia më e rëndë që drejtësia shqiptare ka pasur ndonjëherë në duar ndaj një anëtareje të kabinetit qeveritar në detyrë. Belinda Balluku është marrë e pandehur në gjendje të lirë, ndërsa hetimet thotë SPAK, ende vijojnë./Lapsi.al
