Bota
Sociale
Sport
Kulturë
Koment
Kosovë

STANDARD

July 31, 2026
Aktualitet
Nga WhatsApp-i me Ramën te fondet e qeverisë, Die Zeit zbulon prapaskenat e koncertit të Kanye West Stadiumi ende nuk ekziston, por Klodian Makashi ka vendosur tashmë një pikë orientimi në Google Maps. Aty shkruhet “Eagle Stadium”, i emërtuar sipas shqiponjës, simbolit kombëtar të vendit të tij: Shqipërisë. Dikur këtu të fusnin në burg nëse shpërndaje kaseta hip-hop. Sot, Makashi ëndërron që dhjetëra mijëra njerëz të vijnë për të parë reperin Kanye West, i njohur edhe si “Ye”. Në një stadium që Makashi ende duhet ta ndërtojë. Është një e premte në fund të majit. Makashi qëndron në një truall bosh në periferi të Tiranës. Përreth ka dyqane materialesh ndërtimi, qendra tregtare, lavazhe dhe autostradë. Gjysma e truallit është niveluar, ndërsa gjysma tjetër është ende e mbuluar me kodra dheu disa metra të larta. “Nuk krahasohet fare me para dy javësh”, thotë ai duke buzëqeshur. “Atëherë ishte plot me shkurre, ferra dhe papastërti.” Dy partnerë biznesi nga Berlini kishin vizituar zonën dhe kishin thënë: “Nëse ky është vendi ku do të mbahet koncerti i Kanye-t, atëherë është e pamundur.” Tani kanë mbetur edhe gjashtë javë deri në koncert. Ai është planifikuar për më 11 korrik dhe kontratat janë nënshkruar. Ndoshta ky koncert do të hyjë në histori. Ndoshta do të përfundojë në katastrofë. Klodian Makashi, 45 vjeç, organizator eventesh nga Tirana, beson fort se ai do të zhvillohet. Në Google Maps mund të shohësh një animacion se si do të duket stadiumi: tribuna me shkëlqim argjendi dhe, në mes të tyre, një glob gjigant – skena e Kanye West. Një reper që është shprehur vazhdimisht në mënyrë antisemitike dhe që për këtë arsye nuk lejohet të performojë në shumë vende europiane. Në Shqipëri, këtë vend të vogël që po përpiqet të afirmohet në botë si destinacion turistik, ai është i mirëpritur. Dhe Klodian Makashi ka tani vetëm gjashtë javë kohë për të ndërtuar një stadium për këtë superyll, i cili po zbret mbi Shqipëri si një kometë. Një artist që i sjell Makashit njëkohësisht ndjenja lumturie dhe ankthi. Po shqetësimet morale? Në fund të fundit, reperi e ka quajtur veten nazist. “Ka thënë vërtet shumë budallallëqe”, thotë Makashi, “dhe ndoshta as vetë nuk i ka kuptuar plotësisht.” Por tani ai beson se Ye “është në rrugën e duhur”. Në janar 2026, Ye publikoi një reklamë në një faqe të plotë të Wall Street Journal, ku foli për çrregullimin e tij bipolar dhe kërkoi falje ndaj komunitetit hebre. Disa javë më vonë, Makashi mori një mesazh në WhatsApp nga një organizator eventesh nga Holanda. “Hej, Klodi, si je me Kanye West?” Makashi mendoi: “Mos po tallesh me mua? Ai është shumë i madh për ne.” Por miku i tij i shkroi se njihte një kompani që ishte në kontakt me menaxhmentin e Kanye-t dhe që dëshironte të organizonte koncerte në Europë. Kompania ndodhej në Berlin. Megjithatë, dukej e paimagjinueshme që një artist, i cili kishte publikuar një këngë me titull “Heil Hitler”, të performonte në kryeqytetin gjerman. Edhe Britania e Madhe, Polonia dhe Zvicra nuk e ftuan reperin të performonte. Kështu, një koncert në Shqipëri u bë edhe më realist. Makashi ka organizuar shumë koncerte. Që nga viti 2009 ai merret profesionalisht me këtë punë. Ai thotë se ndihet krenar dhe i lumtur kur, si vitin e kaluar në koncertin e Scorpions, shikon nga tribuna VIP mijëra fansa të lumtur. Por Kanye West është diçka tjetër. “Ky do të jetë historik”, thotë Makashi. Vetëm se këtë herë gjithçka është shumë më sfiduese, madje edhe e rrezikshme. Para së gjithash, qeveria duhet të nënshkruajë një letër ftesë. Kjo ishte një kërkesë e menaxhmentit të Kanye-t, tregon Makashi. Ai i shkroi një mesazh në WhatsApp kryeministrit Edi Rama. Rama i kërkoi të shkonte ta takonte. Kur dikush i thotë Makashit se në Gjermani nuk do të ishte kaq e lehtë të takoje kancelarin Friedrich Merz, ai përgjigjet: “Është një vend i vogël. Të gjithë njihen me njëri-tjetrin.” Klodian Makashi lindi në vitin 1980, në një vend ku muzika e huaj ishte e ndaluar. Ishte 11 vjeç kur në vitin 1991 ra diktatura dhe u hapën kufijtë. Jo vetëm komunizmi u shemb, por edhe martesa e prindërve të tij. Babai emigroi në Greqi për të punuar. Makashi kaloi vitet e adoleshencës në Athinë. Dëgjonte Backstreet Boys dhe Britney Spears. Punoi si kamerier, shitës perimesh dhe tapicier. Në vitin 2002, thotë ai, dëgjoi një zë të brendshëm që i tha: “Kthehu në Shqipëri!” Fillimisht punoi në fushën e IT-së, më pas me call center dhe marketing SMS, derisa përfundoi si organizator koncertesh. Më 10 mars, tregon Makashi, ai shkoi në zyrën e Edi Ramës së bashku me mikun holandez dhe dy përfaqësues të kompanisë gjermane organizatore Street Life International. Rama nënshkroi letrën, por me një kusht: Qeveria nuk do të jepte asnjë financim. Katër burrat iu përgjigjën se nuk kishin nevojë për para publike. Rrezikun financiar do ta merrte përsipër kompania nga Berlini. Kompania e Makashit, Red Cloud, është partneri lokal dhe do të përfitojë dhjetë për qind të fitimit. Gjashtë javë për globin e Kanye-t Tani Makashit i duhej të zgjidhte një pyetje themelore: Ku do të zhvillohej koncerti? Stadiumi më i madh i futbollit në Shqipëri ishte shumë i vogël për globin e Kanye-t, i cili është 12 metra i lartë dhe 26 metra i gjerë. Makashi nisi të kërkonte në Google Maps, duke përdorur pamjen satelitore, për një sipërfaqe prej të paktën 40 mijë metrash katrorë. Kështu ai u njoh me Mark Lulin, një sipërmarrës ndërtimi, Mercedes-i i të cilit ndalon këtë të premte në fund të majit në kantierin plot pluhur. Luli zbret nga makina me një çantë të vogël jeshile në dorë. Së shpejti, në atë truall do të ndërtohen pallate. Përpara se të fillonte ndërtimi, ai gjithsesi do të duhej të pastronte mbeturinat dhe shkurret. Makashi e bindi që ta fillonte këtë punë disa muaj më herët. Stadiumi do të ndërtohej vetëm për koncertin dhe më pas do të çmontohej. Luli thotë se po e nivelon terrenin “pro bono”, sepse është “një patriot shqiptar”. As qira nuk i kërkon Makashit. “Unë besoj te Zoti”, thotë Makashi. “Këto gjëra nuk ndodhin rastësisht.” Po atë ditë ai udhëton rreth 1.000 kilometra drejt Stambollit. Në WhatsApp ai dërgon një video të filmuar nga një lozhë gjatë një koncerti të Kanye West, me pamje nga skena dhe globi gjigant. “Është një sfidë”, dëgjohet të thotë Makashi në video, “dhe, për të qenë i sinqertë, ajo që pashë më trembi.” 120 mijë fansa festojnë në stadiumin Atatürk. Makashi ka ende vetëm gjashtë javë kohë dhe vetëm një truall bosh. Makashi tregon se u takua me ekipin menaxhues të Kanye West. Ata kishin kërkesa shumë specifike: Dyshemeja e stadiumit duhet të jetë plotësisht e zezë. Në backstage duhet të ketë një dhomë të zezë. Duhet të ketë një dhomë lojërash me tavolinë pingpongu dhe kosh basketbolli. Duhet të organizohet edhe një shfaqje me lazer, për të cilën Makashi duhet të marrë leje nga autoriteti i aviacionit civil, pasi rrezet mund të verbojnë pilotët. Kur ai kthehet në Shqipëri, vendi nuk është më i njëjtë. Mijëra njerëz protestojnë kundër ndërtimit të një resorti luksoz ku pritet të investojë edhe Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump. Në thelb protestat janë kundër vetë qeverisë. Protestuesit kërkojnë dorëheqjen e Edi Ramës, pikërisht njeriut mbështetja e të cilit i duhet Makashit për koncertin. Dhe pikërisht tani mbaron seria e fatit të tij. Është mesi i qershorit, më pak se katër javë para koncertit. Sipërmarrësi i ndërtimit, Mark Luli, e ka përfunduar pjesën e tij të punës. Por mungon gjëja më e rëndësishme: tribunat. Të hënën thuhet se ato kanë mbetur të bllokuara në doganë. Të mërkurën thuhet se do të mbërrijnë të nesërmen. Të enjten Makashi shkruan: “Është bërë shumë. Jam pranë momentit ta hedh telefonin dhe të largohem.” Në atë moment, sipas tij, ishte shitur rreth gjysma e biletave, pak më shumë se 30 mijë. Një numër shumë i madh për një stadium që ende nuk ekzistonte. Por shumë pak për të mbuluar shpenzimet që vazhdonin të rriteshin. Makashi shpreson se më shumë bileta do të shiten sapo njerëzit të shohin stadiumin e përfunduar. Më 23 qershor, vetëm 18 ditë para koncertit, më në fund mbërrijnë kamionët e parë në kantier. Por janë vetëm dy nga njëqind. Tribunat, ndryshe nga sa ishte planifikuar fillimisht, nuk vijnë nga një furnizues i vetëm, por nga Kroacia, Polonia dhe Rumania. Makashi shan anulimet dhe çmimet e fryra. Pse e merr përsipër gjithë këtë? “Para 35 vitesh njerëzit në këtë vend vuanin për bukë,” thotë ai. “Askush nuk mendonte për argëtimin apo artin.” Ai dëshiron të bëjë të mundur diçka që vetë nuk e pati gjatë fëmijërisë. Ai dëshiron ta përdorë globin e Kanye-t për ta bërë Shqipërinë të njohur në botë. E hënë, 6 korrik – edhe pesë ditë deri në koncert Tribunat më në fund po montohen. Por ende mungojnë gjeneratorët për të realizuar provën e zërit. Mungojnë gjithashtu kullat ku do të vendosen projektorët. Backstage përbëhet vetëm nga paleta druri, panele kompensate dhe një tendë. “Nuk i shoh dyert të hapura të shtunën”, i tha një prej amerikanëve të ekipit të Kanye-t, tregon Makashi. Në Instagram tashmë qarkullojnë kode zbritjeje për biletat. Organizatori nga Berlini e pyet Makashin nëse mund t’i drejtohet edhe një herë qeverisë për mbështetje financiare, ndonëse më parë kishin premtuar se nuk do ta bënin. Përndryshe, koncerti mund të anulohej. Kështu e tregon Makashi. 4,2 milionë euro nga shteti Është e martë, 7 korrik. Edhe një herë një Mercedes ndalon në kantier. Këtë herë shoqërohet nga policë dhe truproja. Nga makina zbret një burrë i gjatë me atlete të bardha dhe syze dielli. Është Edi Rama. Ai ka ardhur për të xhiruar një video për Instagram. Ndoshta kjo do të ndikojë në rritjen e shitjes së biletave. Pasi përfundon xhirimet, ai qëndron në hijen e një tribune ende të papërfunduar dhe flet shkurt me gazetën Die ZEIT. “Në fillim isha skeptik”, pranon ai. “Klodi më dukej si një njeri me qëllime të mira, por edhe si dikush që ndonjëherë ëndërron pak më tepër seç duhet.” “Por vendosa t’i jap një shans.” Po për Kanye-n? “Ai ka kërkuar falje. Çdokush ka të drejtë të bëjë gabime”, thotë Rama. Sipas tij, koncerti e çon Shqipërinë “në një nivel të ri” dhe është koncerti më i madh në historinë e vendit. Pastaj largohet. Pa përmendur se vetëm pak orë më vonë do të shpërthente një debat i madh. Pak më pas, ekipi i tij publikon videon nga kantieri. Në të, Rama përmend pothuajse në mënyrë kalimtare se qeveria do të investojë 4,2 milionë euro për koncertin. Deputetët e opozitës zbulojnë se fondet janë marrë nga një fond i posaçëm i destinuar për fatkeqësitë natyrore. Kjo i shton edhe më shumë protestat. Në një video në Instagram i bëhet thirrje Kanye West të anulojë koncertin, në vend që të pranojë “paratë e të varfërve”. Në rrugët e Tiranës shfaqen postera me mbishkrimin: “Fuck Ye Rama.” Edi Rama përgjigjet me një tjetër video në Instagram. Çfarë duhej të bënte qeveria, pyet ai, kur përballë kishte zgjedhjen mes financimit ose anulimit të një koncerti për të cilin dhjetëra mijëra të huaj kishin blerë tashmë bileta? A duhej të lejonte që Shqipëria të turpërohej para botës? Ashtu si në debatin për resortin luksoz të Jared Kushner, edhe këtu lind akuza se qeveria po vendos një personazh të famshëm amerikan mbi interesat e qytetarëve të saj. Por kjo është vetëm pjesërisht e vërtetë. Kompania organizatore Street Life International gjithsesi do t’ia paguante Kanye West honorarin e tij, që sipas raportimeve arrinte në rreth gjashtë milionë euro. Me ose pa ndihmën e Tiranës. Në rast dështimi, humbjet do t’i mbante vetëm kompania gjermane. Pra, a e shpëtoi shteti shqiptar një kompani gjermane organizimi koncertesh? Die ZEIT kërkoi pa sukses një intervistë me kompaninë. Edhe pyetjeve me shkrim nuk iu përgjigj askush. Në WhatsApp erdhi vetëm një mesazh: “Nuk jemi të interesuar për një bisedë.” Edhe Ministria e Kulturës nuk dha përgjigje. E shtunë, 11 korrik Në orën 21:00 të mbrëmjes më në fund dëgjohet basi, aq i fuqishëm sa mund ta ndjesh fizikisht. Globi ndriçon. Të rinj me pantallona të shkurtra Adidas, kanotiere dhe çanta të vogla në bel vrapojnë drejt globit gjigant, ndërsa nxjerrin telefonat për të filmuar. Pastaj, në majë të globit hapet një kapak. Prej tij del një figurë e vogël e veshur me lëkurë. Është Kanye West. Ai është i lidhur me një litar sigurie, që të mos rrëshqasë nga globi. Ai nuk thotë as “Përshëndetje”, as “Mirupafshim”. Nuk thotë asgjë për Shqipërinë. Asgjë për protestat që po zhvillohen njëkohësisht në qendër të Tiranës. Thotë vetëm fjalitë e zakonshme të një koncerti: “Ngrini duart lart!” Të nesërmen, Makashi hap derën e zyrës së tij dhe kërkon falje që për disa ditë kishte qenë i paarritshëm. “Kam kaluar nëpër ferr”, thotë ai. Pastaj nis të tregojë për problemet e fundit. Për vinçin gjigant që qëndroi deri në momentin e fundit në kantier, sepse askush nuk gjente çelësin për ta lëvizur. Për naftën e gjeneratorëve, e cila mbërriti vetëm në sekondat e fundit. Për momentin kur, pak para fillimit të koncertit, të gjitha sistemet e kondicionimit në backstage u dogjën njëherësh. Gruaja e tij, tregon ai, shpërtheu në lot pak para fillimit të koncertit. Ishin lot lehtësimi. A ia vlejti? Financiarisht jo, thotë Makashi. Ai nuk fitoi para. Por në fund kjo nuk kishte më rëndësi për të. Ajo që kishte rëndësi ishte ta çonte projektin deri në fund. Kur qëndroi në tribunën VIP dhe pa mijëra njerëz përpara tij, e pushtoi sërish e njëjta ndjenjë lumturie. “Zot i madh… ia dolëm.” Kanye West nuk arriti ta takonte kurrë. Mes gjithë atij kaosi, Makashi nuk mori as një leje hyrjeje për backstage. Avioni privat i reperit u ngrit nga Tirana pa u takuar asnjëherë me njeriun që kishte ndërtuar stadiumin për të. As gazeta Die ZEIT nuk arriti të zhvillonte një intervistë me Kanye West gjatë vizitës së tij në Shqipëri. Një natë para koncertit ai u shfaq papritur në një hotel me pesë yje në Tiranë. Gazetarja i dorëzoi truprojës së tij një letër me numrin e saj të WhatsApp-it. Por përgjigjja nuk erdhi kurrë./ Die ZEIT

Nga WhatsApp-i me Ramën te fondet e qeverisë, Die Zeit zbulon prapaskenat e koncertit të Kanye West Stadiumi ende nuk ekziston, por Klodian Makashi ka

July 31, 2026 No Comments