Protestat masive/ Gazeta gjermane: Rama si autokrat po mbron Ballukun, korrupsioni pengon integrimin
Belinda Balluku dyshohet se ka favorizuar disa kompani në kontrata të mëdha. Korrupsioni në vend po zemëron njerëzit – dhe po e vështirëson anëtarësimin në BE.
Nga Jana Lapper, TAGESZEITUNG
Të martën në mbrëmje, rrugët e kryeqytetit shqiptar, Tiranës, u ndriçuan nga koktej molotovi dhe fishekzjarre që shpërthenin. Mijëra njerëz protestuan kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama. Ata brohoritnin “Rama ik!”, dhe disa hodhën gurë dhe mjete djegëse drejt godinave qeveritare. Policia reagoi me gaz lotsjellës dhe automjete me ujë. Sipas policisë shqiptare, 16 efektivë policie u plagosën dhe të paktën 13 persona u arrestuan.
Arsyeja e trazirave: një rast korrupsioni brenda qarqeve më të ngushta të qeverisë. Belinda Balluku, ministre e Infrastrukturës dhe zëvendëskryeministre, akuzohet se është implikuar në tenderët publikë, duke favorizuar disa kompani në kontrata të mëdha.
Që në dhjetor, Prokuroria e Posaçme për Luftën kundër Korrupsionit (SPAK) kishte kërkuar heqjen e imunitetit të saj parlamentar për ta arrestuar. Por parlamenti, i dominuar nga socialistët e kryeministrit Edi Rama, ka refuzuar për javë të tëra të votojë për këtë. Afati përfundon në mes të marsit – pas kësaj, kërkesa do të konsiderohej automatikisht e refuzuar.
Mbrojtja nga kryeministri
Rama duket se dëshiron të mbrojë Ballukun, një nga bashkëpunëtorët e tij më të ngushtë, me çdo kusht, duke folur për një “ndërhyrje brutale në pavarësinë e ekzekutivit”. Për të parandaluar këtë “ndërhyrje”, ai njoftoi të hënën se do të propozojë një ligj përkatës. Rama qeveris vendin që nga viti 2013 – në mënyrë gjithnjë e më autoritare.
Skandali Balluku nuk është i vetmi
Rasti Balluku nuk është i vetmi rast korrupsioni në rrethin e Ramës. Erion Veliaj, kryebashkiak i Tiranës dhe mik partiak i Ramës, u arrestua në shkurt të vitit të kaluar me dyshimet për korrupsion dhe pastrim të parave. Dy ish-ministra të Ramës akuzohen për shpërdorim dhe abuzim me pushtetin. Ish-presidenti Ilir Meta u arrestua në tetor 2024 për korrupsion dhe pastrim parash.
Inteligjenca artificiale si ministre
Në shtator të vitit të kaluar, Rama shkaktoi zemërim te opozita kur emëroi një inteligjencë artificiale si ministre. “Diella” duhet të kujdeset edhe për vendimet e tenderëve publikë dhe të sigurojë që ato të jenë “100% të lira nga korrupsioni”, kishte thënë Rama. Por duket se kjo nuk funksionoi. Sali Berisha, kreu i Partisë Demokratike opozitare, kritikoi mungesën e transparencës dhe paralajmëroi ankesa kushtetuese.
Përparime dhe sfida drejt BE-së
Përparimi në luftën kundër korrupsionit është një kusht thelbësor për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Që nga 2014, Shqipëria është kandidat zyrtar. Prej 2016 është duke u zbatuar një reformë e gjerë në drejtësi, e përqendruar në një proces rigoroz “vetingu”, ku të gjithë gjyqtarët dhe prokurorët shqyrtohen për pasuri, aftësi dhe lidhje kriminale. Qindra punonjës të drejtësisë janë shkarkuar, dhe janë krijuar institucione të reja, si SPAK.
Një raport i BE-së i vitit 2025 vlerësoi përparime të mëdha, duke përfunduar shqyrtimin e gjyqtarëve të shkallës së parë dhe hapur katër kapituj të rinj negociatash. Por raporti paralajmëron se tentativat e politikanëve për “të ushtruar presion mbi drejtësinë” mbeten “shkak për shqetësim serioz”. Në këtë rast korrupsioni, Komisioni Evropian reagoi në mënyrë të drejtpërdrejtë, duke kërkuar nga parlamenti të vendosë “pa vonesë për heqjen e imunitetit të Belinda Ballukut”.
Rasti Balluku si test lakmusi
Rasti Balluku po shndërrohet në një test lakmusi. Kreu i opozitës, Berisha, akuzoi Ramën se “po i shpall luftë sistemit të drejtësisë”. Në protestën e së martës, Berisha e quajti Ramën “kërcënimin më të rrezikshëm” për vendin. Vetë Berisha, që ka qenë kryeministër për tetë vjet para Ramës, ka qenë nën arrest shtëpiak për akuza korrupsioni.
Politika shqiptare është e ndikuar thellë nga rivaliteti mes Partisë Demokratike dhe Partisë Socialiste, të cilat akuzojnë njëra-tjetrën për korrupsion dhe lidhje me krimin e organizuar. Rama e quajti Berishën në platformën X një “80-vjeçar të verbuar”. Partia Demokratike ka thirrur prej vitesh protesta kundër qeverisë së Ramës, shpesh të dhunshme – më së fundmi para dy javësh, kur koktej molotovi goditi sërish godinat qeveritare. Protestat e radhës janë paralajmëruar për 20 shkurt.
