Standard.al

Dhjetë nudot e famshme të burrave në art

Farnese Hercules sculpture in Italy Nga mermeri i Krishtit të Mikelanxhelos deri në torson e skalitur te fotografive të Robert Mapplethorpe, artistët kanë reflektuar në shekuj para bukurisë dhe tragjedisë së trupit të mashkullit të publikuar nga “The Gardian”

 

Caravaggio – Victorious Cupid (1601-2)

Pamje e plotë ballore e pikturës së guximshme të Caravaggio-s krijon një prej qëndrimeve më shqetësuese të artit. Cupid është një i ri real, modeluar, u tha në shekullin e 17-të, pas të dashurit të tij “që ndodhej me të”. Ai e paraqiti si zotin e dashurisë, veshur me krahë të false, si drita e pikturës shërben për të çuar gjithë sytë në lakuriqësinë e tij. Kjo ishte e sikletshme për spektatorët. Është çfarë ndjehet të jetë kardinale në vështrimin e hapur tnë tregun e barokut në Romë? Caravaggio anarkist shquhet për fuqinë shkatërruese të dëshirës. Kjo temë e gënjeshtrave të civilizimit dështoi në këmbët e Cupid-it duke u bërë përjetësisht shqetësuese.

 

Canova- Napoleon (1802-6)

Napoleon Bonaparte ishte sundimtar i Evropës kur skulptori brilant i neoklasikes, Canova portretizoi atë në një shkallë heroike, dhe krejtësisht të zhveshur, si një zot i luftës. Ai është paraqitur në rolin e hyjnisë së vogël, “lajmëtar i paqes”, një pjesë transparente e propagandës që shton në këtë statujë unike gjeninë dhe absurditetin.

Napoleoni ishte i sikletosur nga kjo, por britanikët menduan se kjo ishte madhështore.

Kjo statujë e një armiku kombëtar ishte prezatnuar pas rënies së Napoleonit, në ngadhnjimin e tij.

 

Wolfgang Tillmans – Kneeling Nude (1997)

Për Ëolfgang Tillmans çdo gjë është me vlerë për t’u fotografuar dhe çdo gjë mund të jetë art – por arti është vetëm një mënyrë e të parit të jetës. Me lakuriqësinë e këtij njeriu nuk është lartësia për te shkëlqimi sublim estetik, nuk u fotografua në të zezë dhe të bardhë ose paraqitur pamëshirë. As nuk është natyra seksuale e imazhit në asnjë mënyrë  e maskuar apo të fisnikëruar. Këtu është bukuria e jetës së portretizuar me dëshirë të lirë.

 

Michelangelo –Krishti (1519 -20)

Vetëm Michelangelo kishte fuqinë dhe guximin për të vënë një statujë të Krishtit në një kishë në zemër të Romës. Muskujt prej mermeri të djalit e bën shumë njerëzor, birin e Perëndisë, me jetën dhe pathosin.

Ajo qëndron në Santa Maria Sopra Minerva, një tempull i lashtë që u bë një kishë e krishterë, dhe kombinon trashëgiminë e një botë të lashtë që respektohet lakuriqësia e një burri me besimin personal të Michelangelo-s. Portretizimi i guximshëm i Krishtit si një njeri i vërtetë, i prekshëm ka ende për të zbuluar deri në pranimin e plotë nga kisha- konsiderohet qesharake mbulimi i organeve të Krishtit, që ishte shtuar pas vdekjes së tij, dhe akoma qëndron kështu kjo nudo e shenjtë.

 

Lucian Freud – Naked Man, Back View

Lucian Freud dhe performanca e artistit Leigh Bowery krijuan një kryevepër moderne kur Frojdi pikturoi një seri të portreteve lakuriq. Frika frymëzuese e prezencës fizike të Boëery-it dhe dinjiteti i thjeshtë i dhanë Frojdit një subjekt të denjë – dikush i cili do të mbahet mend si kolosale. Kështë është një nudo e dinjitetit tragjik, ekspozim masiv i tij si për përgjigje moderne për studime mbi trupin mashkullor të tablove të Michelangelo-s.

 

Donatello – David (c 1440-60)

Nuk ka imazhe moderne, statuja e Donatello-s është më shumë se sa pamje seksuale e shekullit të 15-të,  statuja e rinisë së zhveshur, trupi i tij i qetë, me çizme të shtërnguara, si ai qëndron në këmbë me flokë të butë mbi Goliatin e vrarë. Në fakt, kjo konsiderohet si e para statujë në këmbë, e lirë e Rilindjes. Ajo mishëron, fjalë për fjalë, ringjalljen e Greqisë dhe Romës së lashtë. Megjithatë për të gjitha tekstet kryesore të historisë së artit, provokimi i Donatello-s, është refuzuar. Ajo të hedh në eksztazi dhe rrezik.

 

Belvedere Torso- Greek ( shekulli I, para Krishtit)

Kjo relike e statujës greke, ishte një ndjesi brenda natës, kur ajo u nxorr në Romë në fillim të shekullit të 16-të. Pasionanti më i madh i saj ishte Michelangelo, i cili gjeti imazhet e një pasqyre vizatimet e veta në qymyr druri në shpinën e burrit. Kjo e ndihmoi atë të shikonte se si u thye pathosi, në të cilën ai ngazëllohet në statujën e tij të papërfunduar të të burgosurve. Ajo ka ende jehonë në burrat nudo të Mapplethorpe dhe Freud.

Busti i Belvedere tregon se artistët antikë grekë portretizuan jo vetëm trupin e përsosur heroik, por gjithashtu dhe vuajtjet e trupit, tragjizmin.

 

Riace Bronzes- Greek (shek. 5 para Krishtit)

Nudoja nuk është vetëm një përshkrim i realitetit, tregon Kenneth Clark- kjo është një ide. Ideja e nudos si një simbol i lavdisë së lartë njerëzore vjen nga Greqia e Lashtë, ku kjo ka evoluar që prej kohëve të vjetra. Ajo arriti gati në një “bukuri” klasike që është imituar çdo herë.

Por shumë pak nga kryeveprat origjinale të nudove nga klasiket Grekë kanë mbijetuar. Ato janë bërë të brishta, prej bronzi dhe më shumë janë të njohura sot vetëm përmes kopjeve të mermerta, shpesh vdekjeprurëse për syrin modern. Kjo është arsyeja pse nudot e Riace u morën nga jashtë Italisë së Jugut në vitet 1970, konsideruar si mjaft të rëndësishme. Këto statuja greke ruhen nga shekulli i V para Krishtit duke zbuluar madhështinë sensuale të nudove klasike.

 

Glykon (pas Lysippos) – Garnese Hercules (shek. III)

Pamja vigane e një njeriu në Romë. Është zbuluar po aty, në rrënoja. Është konsideruar një përvojë sublime e arkitekturës, në të cilën kjo nudo monstruoze duhet të ishte e përkryer. Kjo ka ndjekur artin qëkurse është rizbuluar në Rilindje: provë se nuditeti mund të shkojë përtej bukurisë brenda ekstremitetit misterioz të njeriut.

 

Robert Mapplethorpe – Charles Bowman (1980)

Kjo është një pozim fotografik me bukuri të pamëshirshme. Ka diçka të ngjashme, në marrëdhënie të afërt, me të burgosurit e Michelangelo-s. Përpara se të prezantonte fotografinë, Mapplerthorpe donte të ishte një skulptor. Biografja e tij, Patti Smith e quan atë “djali që donte Michelangelo”. Kjo mund të shihet në foto.

Comments are closed.