Standard.al

Si s’të desha pak më shumë

waterhouseechoandnarcissus_big1680Tri mendime poetike që ndajnë të njëjtën periudhë në përvojën intuitive që shkaktojnë realiteti, imagjinata, politika, ideologjia, absurditeti… ndjeshmëri të shoqëruar me mendimin filozofik e që shpeshherë i dalin jetës përballë me ashpërsinë e tyre. Pasiguria, ndrydhja, atmosfera e frikës, stigmatizim i politikës antikombëtare dhe i egërsisë së diktaturës (vërehet tek poezia e Pipës)… çojnë tre poetët në kontekste të ndryshme meditimi: Lexime vetjake nga Fatos Arapi, Kasem Trebeshina dhe Arshi Pipa

 

Fatos Arapi

E paëndërrta ime

Më duhet një gjysëm ëndrre,

E paëndërrta ime.

 

Vë kokën në gjoksin tënd

E tani përplasem

Te kokë e një tjetri.

 

Më duhet një gjysëm ëndrre.

 

Shigjetat e orës së dorës

Tutje i shtyjnë kalimtarët,

në ditë të rrëpirta tiranase.

Shpirtra jo shpirtra që shkojnë…

Bri meje dikush flet me vete.

pa e kuptuar besoj në rrëfimin e tij.

 

Dikush, prej zhgënjirni të egër,

mbërthen kryqe të reja.

I hedh një gjysëm leku

Dhe blej kryqin tim.

 

Tani që ta ngre

Më duhet një gjysëm ëndrre,

E paëndërrta ime.

 

 

Si s’të desha pak më shumë

 

Unë e desha përtej vdekjes,

Ashtu dashurova unë

Edhe prap s’ia fal dot vetes:

S’i s’e desha pak më shumë…

 

Pak më shumë ku shpirti thyhet,

T’i them ndarjes: – Prit, ca pak…

Të gënjejmë mallin që s’shuhet,

Kujtimin të gënjejmë pak.

 

Përtej vdekjes, përtej botëve,

Atje ku nis “ca pak” tjetër,-

Asaj që më rri mes Zotave:

 

“Si s’të desha pak më tepër…”.

 

 

Nuk mbyllen dot

 

S’kam fuqi më as të trishtohem

Jemi anije pa spirancë

Mes erërave të egra të kundërta.

Peshqit Ilafazanë shurdhojnë qiellin

Më jepni ju një copë ironie,

Se nuk e gjej dot në veten time,-

Një copëz ironie

Sa gjysmëz e krahut të zogut,-

Të mbrohem nga shirat e verdhë

Të predikimeve të apostujve të lajthitur.

Të gjithë na kanë faj dhe askush:

Deshëm të krijohemi në asgjësimin tonë

Tani gjithë dritaret e shpirtit

Janë hapur, bymyer e kalbur

Nga shirat e lotëve,-

Dhe s’mbyllen më dot.

 

Mund të hyjë kush të dojë.

 

 

 

 

 

Arshi Pipa

 

Nemesis (mallkim)

I

Ndër gropa burgjesh shkrye për gur e baltë,

mbërthye qelash ndër pranga,

nga gjoksi i shtypun sungullon mâ e naltë

kur del prej s’thelli kanga.

Na shajnë e na poshtnojnë, na plasin gjamën:

anmiq t’adheut! Tradhtarë!

pse duem Shqipnin e plotë, pse urrejmë na namën

e huej, pse jem, shqiptarë.

E ata qi e shitën tue ja lidhun qerit

t’anmikut për trofe,

ata qi flamurin, heu, i’Iskanderit

e zhyen me tjetër fè,

ata qi deri dje mbajshin kapistra,

teneqexhinj, shollarë,

gjysmakë, t’falimentuem, e sot ministra:

ata janë atdhetarë!

Na zhgulin thonjt me danë, ndër plagët krypë

na këllasin, na e shtyjnë

n’gërmaz me grushta, e uj kur bâjmë me lypë

qeshin e na pështyjnë.

Na lagin dimnit qelat, elektrikun

na e venë ndër veshë e n’gojë

e ndër trupa… E qeshin tue fikun

cigaret n’sy për lojë.

Na vene jelekun sa me u thye kërbishtnash,

na lanë me ditë e netë

varun për shpatullash mbi maje gishtash,

pa ngrënë, pa pi, pa fjetë.

Mandej po ngelëm prapseprap na gjallë

me shkelma na mbarojnë,

na hjedhin prej dritores, e veç rrallë

me nji plumb na nderojnë.

Pa gur, pa shenj, ndër gropa plehu hjedhun

si coftina na kallin,

ku grat e foshnjet tona s’vinë me rrjedhun

lotët që zbusin mallin.

Po e fortë asht zemra jonë, ma e fortë, o vllazën,

se tortura qi e sosë.

E zjarrmi i anmikut veç mâ keq na ndezën

urrejtjen qi rroposë.

Heu e tmerrshme ajo ditë tri herë fatore

kur shokët qi nuk ranë,

me shpirtin dalldisur për fitore,

do t’thrrasin gjakun tonë.

Dridhnju tiranë mbi frona e ju xhelatë

qi vegla u bâh’ ni qorre.

E zezë asht nata, por s’ashtë veç një natë.

Dielli i liris, ti shporre!

E n’se lypet durim e besë qi s’vdaret.

aq sa më dhambë me bre

hekurin që kryqzon dyert e dritaret,

qoftë ajo ligjë për né.

Nga gropa burgjesh me njeni-tjetrin rrokë

me besën e dëshmorit,

nga shpirti i bamë thëngjill qyshkur, o shokë,

pa shfrim mbrenda kraharorit,

ushton kanga e kushtrimit. Then çelikun,

shpartallon ledh e strehë,

dhe si shqiponja e flamurit vërtikun

ndër qiellna t’lira zhgrehë.

Përpëlitet Shqipnija nën mizoren

thundër si krymb n’handrak.

Heu, deri kur ma do puthim dorën

qi syt na i plasi gjak?

Kushtrim, o male, o fusha! Qitni bén

ksaj zgjedhe fund me i dhanë!

Ta zhbijmë krajtën qi na e bani atdhen

veç burg e kasaphanë.

 

*Poema është shkruar në burg prej vitit 1946-1948.

 

 

Kasem Trebeshina

Mendimi

 

Bie mendimi në mendjet e njerëzve dhe duket nuk ndalet,

s’e merr dot era s’e lag shiu që bie rrëmbimthi.

N’er’ dhe në shi, as në mendjet e njerëzve nuk mbetet mendimi…

Ne nuk do vemi më pas, kur vdekja vdekje të bëhet?!…

1953

 

Melankoni

 

Në dritare të dy rrimë

dhe nga hëna po shikojmë

s’jemi parë dhe të mërguar

njëri-tjetrin po kërkojmë.

 

Jemi fare pran’në jetë

dor’ për dore gati zënë:

Diku rrugët na takojnë,

po kalojnë nëpër Hënë!

Burg 1954

 

 

Dy botët

 

Dy botë

një mrekulli…

Një jet’ më vete tirret ditën

dhe nata ngre një tjetër mbretëri.

 

Te jet’ e ditës

nxitojmë të harruar,

të ndjekur nga një frikë e paformë

te jet’ e natës kthejmë

për t’ëndërruar.

1963

 

 

Pa Titull

Mes territ ngjitem kodrës fill i vetëm,

mundimin shtyj më kot dhe me përtim.

Po lehin rrotull qentë… U lehin yjeve.

Unë territ çaj e ngjitem me nxitim.

Pse të nxitohem kur do kthehem prapë?

Një yll u dogj diku në gjithësi…

E ftoht’ kjo mbrëmje vjeshte… Në të ngjitur

Unë po mendoj atë që s’di njeri.

 

Po kthehem… prush janë yjt’ te qiell i lartë,

si vatër e madhe Durrsi tej po ndrin.

Kam ftohtë… te qielli nuk i ngroh dot duartë.

Të ngrohtët e qytetit s’më arrin.

1964

 

Qentë

Te bosht’ i natës kthehen yjet,

te gjum’ i natës zgjohet gjumi,

te heshtj’ e natës shkon mendimi

te hap’ i rëndë!

Nga larg dëgjohet një rrëmujë;

po lehin qentë!

Te pyll’ i natës së qytetit

po lehin qentë!

 

Dhe hap’ i rënd’ përplaset nëpër shkallë,

dhe hap’ i rënd’ përplaset nëpër rrugë,

përmes pallatesh një buçimë.

Po lehin qent’ te frik’ e natës

dhe griset befas errësira

nga nj’ ulërimë.

 

Po kthehen yjt’ ngadal te bosht’ i natës,

te gjumi po kërkon të fshihet gjumi,

Sa ndihen qent’ në largësi. Ushtojnë hapat.

Përmes pallatesh frik’ e heshtjes shkon si lumi.

1972

Comments are closed.